नवी दिल्ली, २२ मे — भारतीय रुपया डॉलरच्या तुलनेत विक्रमी नीचांकी पातळीच्या जवळ पोहोचत असताना, १६व्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष आणि अर्थतज्ज्ञ अरविंद पनगडिया यांनी Reserve Bank of India (RBI) ला महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. “₹१०० प्रति डॉलर हा फक्त एक आकडा आहे. ₹९९ किंवा ₹१०१ प्रमाणेच तोही एक स्तर आहे. त्यामुळे त्या मानसिक अडथळ्यामुळे धोरणात्मक निर्णय बदलू नयेत,” असे ते म्हणाले.
पनगडिया यांनी RBI ने रुपयाला कृत्रिमरीत्या स्थिर ठेवण्यासाठी परकीय चलन साठा (Forex Reserves) मोठ्या प्रमाणावर वापरण्याऐवजी रुपयाचे नैसर्गिक depreciation होऊ द्यावे, असे मत व्यक्त केले. त्यांच्या मते, सध्याचा दबाव प्रामुख्याने जागतिक तेल तुटवडा आणि मध्यपूर्वेतील तणावामुळे निर्माण झाला आहे.
त्यांनी स्पष्ट केले की, जर तेल संकट तात्पुरते असेल तर रुपया काही काळ कमजोर होईल, मात्र तेल आयात खर्च कमी झाल्यानंतर आणि परदेशी गुंतवणूक पुन्हा वाढल्यानंतर रुपया मजबूत होऊ शकतो. दुसरीकडे, जर तेल संकट दीर्घकाळ टिकले तर कृत्रिम हस्तक्षेप करून रुपयाचे मूल्य टिकवण्याचा प्रयत्न केल्यास देशाचा परकीय चलन साठा झपाट्याने कमी होऊ शकतो.
पनगडिया यांनी डॉलर बाँड्स किंवा उच्च व्याजदराच्या NRI deposits सारख्या पर्यायांनाही “तात्पुरता उपाय” असल्याचे म्हटले. अखेरीस बाजारातील वास्तव स्वीकारावेच लागेल, असे त्यांचे मत आहे.
दरम्यान, अलीकडेच रुपया डॉलरच्या तुलनेत ९६.९५ या विक्रमी नीचांकी पातळीवर गेला होता. वाढती crude oil किंमत, जागतिक भू-राजकीय तणाव आणि आयात खर्च वाढल्यामुळे भारतीय चलनावर दबाव वाढला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, रुपयाची नियंत्रित घसरण निर्यात क्षेत्रासाठी फायदेशीर ठरू शकते. मात्र त्याचवेळी इंधन, आयातीत वस्तू आणि महागाईवर दबाव वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे RBI पुढील काही आठवड्यांत कोणती भूमिका घेते, याकडे बाजाराचे लक्ष लागले आहे.