तिबेट (शिझांग), ३ जून — तिबेटच्या रात्रीच्या आकाशात निसर्गाचा एक विलक्षण आणि दुर्मीळ आविष्कार पाहायला मिळाला. २६ मे रोजी शक्तिशाली वादळांदरम्यान आकाशात ‘रेड स्प्राइट्स’ (Red Sprites) नावाची दुर्मीळ वातावरणीय घटना दिसून आली. लालसर जेलीफिशसारख्या आकाराचे हे प्रकाशझोत वादळी ढगांच्या खूप वर चमकत असल्याचे कॅमेऱ्यात कैद झाले असून, त्याची जगभरात चर्चा सुरू आहे.
🔴⚡ तिबेटच्या आकाशात दुर्मीळ ‘Red Sprites’ !
वादळी ढगांच्या तब्बल 90 किमी उंचीवर लालसर विजांचे जेलीफिशसारखे स्तंभ चमकले 😲
🌩️ सामान्य वीज नाही
🔴 Jellyfish Lightning
🌍 निसर्गातील सर्वात दुर्मीळ घटनांपैकी एक📸 दृश्ये व्हायरल !
🌐https://t.co/LbDxJJZozw#RedSprites #Tibet pic.twitter.com/cn4QRtR74O
— Kalyan Vaibhav News (@KalyanVaibhav10) June 3, 2026
रेड स्प्राइट्स हे सामान्य विजांसारखे नसून, पृथ्वीच्या पृष्ठभागापासून सुमारे ५० ते ९० किलोमीटर उंचीवर निर्माण होणारे अत्यंत दुर्मीळ विद्युत विसर्जन (Electrical Discharge) असते. हे प्रामुख्याने तीव्र मेघगर्जना आणि शक्तिशाली विजांच्या कडकडाटानंतर वरच्या वातावरणात तयार होते.
या घटनेत आकाशात लाल रंगाचे विशाल स्तंभ, जेलीफिशसारखे आकार आणि लोंबकळणाऱ्या प्रकाशरेषा दिसतात. त्यामुळे रेड स्प्राइट्सना अनेकदा ‘जेलीफिश लाइटनिंग’ असेही संबोधले जाते. तिबेटमधील या घटनेचे व्हिडिओ आणि छायाचित्रे सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहेत.
शास्त्रज्ञांच्या मते, रेड स्प्राइट्स हे Transient Luminous Events (TLEs) या वर्गातील वातावरणीय घटनांपैकी एक आहेत. या घटना अतिशय कमी कालावधीसाठी दिसतात आणि सामान्यतः मानवी डोळ्यांना सहज दिसत नाहीत. त्यामुळे त्यांचे छायाचित्रण करणे अत्यंत कठीण मानले जाते.
तिबेटच्या उंच पठारी भागातून ही घटना स्पष्टपणे टिपण्यात आली. वादळाच्या ढगांच्या वर अचानक चमकणारे हे लाल प्रकाशझोत काही क्षणांसाठी आकाशात झळकले आणि नंतर अदृश्य झाले. वैज्ञानिकांसाठी अशा घटनांचे निरीक्षण पृथ्वीच्या वरच्या वातावरणातील विद्युत प्रक्रियांचा अभ्यास करण्यासाठी महत्त्वाचे मानले जाते.
एकूणच, तिबेटमध्ये दिसलेले ‘रेड स्प्राइट्स’ हे निसर्गातील सर्वात दुर्मीळ आणि मोहक वातावरणीय घटनांपैकी एक मानले जात असून, या दृश्यांनी पुन्हा एकदा पृथ्वीच्या वातावरणातील अद्याप पूर्णपणे न उलगडलेल्या रहस्यांकडे जगाचे लक्ष वेधले आहे.