कल्याण, ३१ ऑक्टोबर : दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर कल्याण-डोंबिवली शहरातील सार्वजनिक झाडांवर विद्युत माळा आणि सजावटीची रोषणाई करणाऱ्यांविरोधात कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिकेने कठोर कारवाईची तयारी केली आहे. दुकानदार, खासगी आस्थापना आणि गृहप्रकल्पांकडून झाडांवर विद्युत रोषणाई करून वृक्षांना इजा पोहोचविण्याचे प्रकार रोखण्यासाठी महापालिकेने दहा प्रभाग कार्यालयांमध्ये उद्यान निरीक्षकांची नियुक्ती केली आहे. उद्यान विभाग, अतिक्रमण नियंत्रण विभाग आणि विद्युत विभागाला संयुक्तपणे कारवाई करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. झाडांवरील विद्युत माळा तातडीने काढण्याबरोबरच नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर फौजदारी कारवाई केली जाणार असल्याचा इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
दहा प्रभागांत उद्यान निरीक्षकांची नियुक्ती
महापालिका क्षेत्रातील कल्याण आणि डोंबिवली शहरांमध्ये झाडांवर विद्युत रोषणाई केल्याच्या तक्रारी प्राप्त झाल्यास त्यावर प्रभाग स्तरावर तातडीने कार्यवाही करता यावी, यासाठी दहा प्रभाग कार्यालयांमध्ये उद्यान निरीक्षक कार्यरत राहणार आहेत. संबंधित प्रभागांचे सहाय्यक आयुक्त, अतिक्रमण नियंत्रण पथकातील कर्मचारी आणि विद्युत विभागातील तारतंत्री यांनी उद्यान निरीक्षकांना सहकार्य करायचे आहे.
झाडांवर लावलेल्या विद्युत माळा आणि इतर सजावटीच्या वस्तू काढून टाकण्याची जबाबदारी या संयुक्त पथकांवर असेल. कारवाईदरम्यान संबंधित आस्थापना किंवा व्यक्तींनी अडथळा आणल्यास त्यांच्याविरोधातही कायदेशीर कारवाई करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
रिजन्सी अनंतम परिसरातील शेकडो झाडांवर रोषणाई
शिळफाटा रस्त्यावरील रिजन्सी अनंतम गृहसंकुलाच्या परिसरात मोठ्या प्रमाणावर झाडांवर विद्युत रोषणाई करण्यात आल्याचा मुद्दा सध्या चर्चेत आहे. गृहसंकुलाच्या मुख्य प्रवेशद्वारापासून पुढील सुमारे एक किलोमीटर अंतरावरील रस्त्याच्या दुतर्फा आणि मध्यभागातील दुभाजकांमध्ये असलेल्या शेकडो झाडांवर विद्युत माळा लावण्यात आल्या आहेत.
या प्रकाराविरोधात डोंबिवलीतील पर्यावरणप्रेमींनी महापालिका आयुक्त अभिनव गोयल यांच्याकडे लेखी तक्रार केली आहे. झाडांवर अशा प्रकारे विद्युत रोषणाई करणे न्यायालयाच्या आदेशांचे उल्लंघन असल्याचा दावा तक्रारदारांनी केला आहे. संबंधित परिसरातील रोषणाई तातडीने काढून जबाबदार व्यक्तींवर कारवाई करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
कृत्रिम प्रकाशामुळे पक्षी आणि कीटकांच्या अधिवासाला धोका
झाडांवर दीर्घकाळ विद्युत रोषणाई केल्यामुळे केवळ वृक्षांच्या नैसर्गिक वाढीवरच नव्हे, तर त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या जैवविविधतेवरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. झाडांच्या फांद्यांवर आणि पानांमध्ये वास्तव्य करणारे पक्षी, कीटक तसेच इतर सूक्ष्मजीव नैसर्गिक प्रकाश आणि अंधाराच्या चक्रावर अवलंबून असतात.
रात्रीच्या वेळी सतत कृत्रिम प्रकाश राहिल्यास या जीवांच्या नैसर्गिक हालचाली, विश्रांती आणि जैविक चक्रात व्यत्यय येऊ शकतो. विद्युत माळा बांधण्यासाठी झाडांच्या फांद्यांभोवती तारा गुंडाळणे, खिळे ठोकणे किंवा फांद्यांना घट्ट बांधणी करणे यामुळे झाडांच्या सालीलाही नुकसान होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे उत्सवी सजावटीसाठी सार्वजनिक झाडांचा वापर टाळण्याची मागणी पर्यावरणप्रेमींकडून केली जात आहे.
न्यायालयीन आदेशांच्या पार्श्वभूमीवर महापालिकेची भूमिका
सार्वजनिक झाडांवर विद्युत रोषणाई, जाहिराती किंवा इतर वस्तू लावण्यासंदर्भात मुंबई उच्च न्यायालयाच्या आदेशांचा संदर्भ देत महापालिका प्रशासनाने कारवाईची भूमिका घेतली आहे. झाडांचा वापर सजावट किंवा व्यावसायिक जाहिरातींसाठी करू नये, तसेच वृक्षांना कोणत्याही प्रकारे इजा पोहोचवू नये, यावर प्रशासनाने भर दिला आहे.
यापूर्वीही कल्याण-डोंबिवली परिसरात झाडांवर विद्युत माळा लावणे आणि जाहिरातींसाठी झाडांचा वापर करण्याचे प्रकार समोर आले होते. त्यामुळे अशा घटनांवर केवळ तक्रार आल्यानंतर कारवाई न करता नियमित तपासणी आणि प्रभाग स्तरावर देखरेख ठेवण्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.
विकासक आणि व्यावसायिक आस्थापनांना आयुक्तांचे आवाहन
महापालिका आयुक्त अभिनव गोयल यांनी विकासकांच्या समूहाला आवाहन करताना गृहप्रकल्पांच्या परिसरात विद्युत रोषणाई करताना आजूबाजूच्या झाडांवर दिवे लावून त्यांना इजा पोहोचवू नये, असे स्पष्ट केले आहे. मुख्य उद्यान अधीक्षक संजय जाधव यांनीही झाडांवरील रोषणाई काढण्याच्या मोहिमेत कोणत्याही आस्थापनेने अडथळा आणल्यास संबंधितांविरोधात फौजदारी कारवाई केली जाईल, असा इशारा दिला आहे.
दिवाळीच्या सजावटीसाठी इमारती, प्रवेशद्वारे आणि खासगी जागांचा वापर करता येईल; मात्र सार्वजनिक झाडांवर विद्युत माळा लावून त्यांचे नुकसान करू नये, अशी प्रशासनाची भूमिका आहे. महापालिकेच्या विशेष पथकांकडून शहरातील विविध भागांमध्ये तपासणी करून नियमभंगाच्या घटनांवर कारवाई केली जाणार आहे.
थोडक्यात :
-
KDMC ने दहा प्रभाग कार्यालयांत उद्यान निरीक्षकांची नियुक्ती केली आहे.
-
झाडांवरील विद्युत रोषणाई काढण्यासाठी उद्यान, अतिक्रमण नियंत्रण आणि विद्युत विभागाची संयुक्त पथके कार्यरत राहणार आहेत.
-
कारवाईत अडथळा आणणाऱ्यांसह नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर फौजदारी कारवाईचा इशारा देण्यात आला आहे.
-
रिजन्सी अनंतम परिसरातील शेकडो झाडांवरील रोषणाईविरोधात पर्यावरणप्रेमींनी आयुक्तांकडे तक्रार केली आहे.