मुंबई, १४ मे — मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कमध्ये मोठा बदल घडवण्याच्या दिशेने महत्त्वाची पावले उचलली जात असून, शहरातील पहिला underground suburban railway corridor उभारण्याची तयारी सुरू झाली आहे. या प्रस्तावित प्रकल्पांतर्गत परळ ते छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) दरम्यान सुमारे ७.४ किमी लांबीचा भुयारी रेल्वे मार्ग उभारण्याची योजना आहे.
हा प्रकल्प Central Railway च्या पाचव्या आणि सहाव्या रेल्वे मार्ग विस्तार योजनेचा दुसरा टप्पा मानला जात आहे. पहिल्या टप्प्यात कुरळा ते परळ दरम्यान अतिरिक्त रेल्वे मार्गाचे काम सुरू असून, दुसऱ्या टप्प्यात परळ ते CSMT हा भाग भूमिगत करण्याचा प्रस्ताव आहे.
मुंबईतील वाढती लोकसंख्या, प्रचंड गर्दी आणि नवीन रेल्वे मार्गांसाठी जागेची कमतरता यामुळे रेल्वे प्रशासन underground corridor च्या पर्यायावर भर देत आहे. सध्या CSMT–कळवा–कल्याण मार्गावर उपनगरीय, लांब पल्ल्याच्या आणि मालगाड्यांची वाहतूक एकाच नेटवर्कवर होत असल्याने मोठा ताण निर्माण होत आहे. या नव्या मार्गामुळे उपनगरीय रेल्वे सेवांसाठी स्वतंत्र क्षमता उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे.
तज्ञांच्या मते, underground railway corridor मुळे:
- अतिरिक्त रेल्वे क्षमता निर्माण होईल
- गर्दी कमी होण्यास मदत मिळेल
- सेवांची वेळपालन क्षमता वाढेल
- जमीन अधिग्रहण आणि अतिक्रमणाच्या समस्या कमी होतील
मुंबई Metro Line-3 सारख्या underground प्रकल्पांच्या यशानंतर रेल्वे प्रशासनालाही अशा प्रकल्पांची व्यवहार्यता अधिक स्पष्ट झाल्याचे मानले जात आहे.
एकूणच, परळ–CSMT underground rail corridor हा प्रकल्प प्रत्यक्षात आला तर मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे व्यवस्थेत ऐतिहासिक बदल घडू शकतो. भविष्यात वाढत्या प्रवासी दबावाला सामोरे जाण्यासाठी मुंबईची ‘लाईफलाईन’ अधिक आधुनिक आणि सक्षम करण्याच्या दिशेने हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.