नवी दिल्ली, १३ ऑगस्ट : भारतीय रेल्वेच्या Branding क्षेत्रात एक नवा प्रयोग पाहायला मिळणार आहे. Coca-Cola India च्या Sprite या लोकप्रिय Soft Drink Brand ने IRCTC च्या Lucknow–New Delhi Tejas Express साठी Branding Rights मिळवले आहेत. या करारानुसार ट्रेनच्या बाहेरील भागावर Sprite चे मोठ्या प्रमाणावर Branding आणि Advertising करण्यात येणार असून, १९ ऑगस्ट २०२६ पासून ही ट्रेन ‘Sprite Tejas Express’ या नावाने धावणार असल्याचे वृत्त आहे.
ट्रेनचा पूर्ण Look बदलणार
या Branding Deal अंतर्गत Tejas Express च्या Exterior Coaches वर Sprite चे पूर्ण Wrap Branding करण्यात येणार आहे. त्यामुळे नेहमीच्या Tejas Express च्या रंगसंगतीऐवजी प्रवाशांना Sprite Brand ची मोठी Visual Identity असलेली ट्रेन पाहायला मिळणार आहे.
ही केवळ एखाद्या Coach किंवा छोट्या Advertising Panel पुरती मर्यादित मोहीम नसून संपूर्ण Train Exterior Branding करण्याचा प्रयत्न आहे.
‘Sprite Tejas Express’ नावाने ओळख
Branding Campaign सुरू झाल्यानंतर Lucknow–New Delhi Tejas Express ला Marketing आणि Advertising purposes साठी ‘Sprite Tejas Express’ म्हणून ओळखले जाणार आहे.
या Branding Rights चा कालावधी उपलब्ध माहितीनुसार ८३ दिवसांचा आहे. त्यामुळे ही कायमस्वरूपी नावबदलाची प्रक्रिया नसून मर्यादित कालावधीची Commercial Branding Campaign आहे.
कोणती ट्रेन आहे?
ही Lucknow Junction–New Delhi Tejas Express असून तिचे Train Numbers 82501 आणि 82502 आहेत. ही सेवा Lucknow आणि New Delhi दरम्यान सुमारे ५१२ किमी अंतर कापते आणि Kanpur, Tundla तसेच Ghaziabad या प्रमुख स्थानकांवर थांबते.
Tejas Express ही Indian Railways आणि IRCTC च्या आधुनिक प्रवासी सेवांपैकी एक असून Lucknow–New Delhi सेवा २०१९ मध्ये सुरू झाली.
भारतातील Railway Branding ला नवी दिशा
रेल्वेच्या Coaches, Stations आणि इतर Assets वर कंपन्यांना Advertising Rights देण्याची पद्धत यापूर्वीही वापरली गेली आहे. मात्र एखाद्या पूर्ण Trainset ला एका Consumer Brand च्या Visual Identity ने मोठ्या प्रमाणावर सजवण्याचा हा प्रयोग विशेष लक्षवेधी ठरत आहे.
यामुळे Indian Railways आणि IRCTC साठी Non-Fare Revenue वाढविण्याची संधी निर्माण होऊ शकते.
Coca-Cola साठी मोठी Marketing Opportunity
Lucknow–New Delhi Tejas Express ही Premium Train Service असल्यामुळे या Branding मुळे Sprite ला मोठ्या प्रमाणावर High-Visibility Advertising Platform मिळणार आहे.
दररोज प्रवास करणारे प्रवासी, Railway Stations आणि रेल्वे मार्गावरील नागरिक यांच्यापर्यंत Brand ची दृश्यात्मक पोहोच वाढविणे हा या मोहिमेचा प्रमुख उद्देश असू शकतो.
विशेषतः पूर्ण ट्रेनचे Exterior Branding केल्यामुळे Moving Billboard सारखा Advertising Effect निर्माण होईल.
Tejas Express चे मूळ स्वरूप कायम
महत्त्वाचे म्हणजे, Branding मुळे ट्रेनची मूलभूत सेवा किंवा तिचे संचालन बदलणार नाही. हीच IRCTC-operated Lucknow–New Delhi Tejas Express Branding Campaign सह धावणार आहे.
Train Schedule, Route आणि मूलभूत प्रवासी सेवा या Branding Deal मुळे बदलत नाहीत.
ही Private Train आहे का?
या बातमीतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे ‘Private Branded Train’ आणि ‘Privately Operated Train’ यात फरक आहे.
Lucknow–New Delhi Tejas Express ही IRCTC द्वारे चालवली जाणारी सेवा आहे. त्यामुळे Sprite ने ट्रेन विकत घेतलेली किंवा तिचे संचालन हाती घेतलेले नाही.
Sprite ही Branding Partner आहे; Train Operator नाही.
१९ ऑगस्टपासून नवा अवतार
उपलब्ध माहितीनुसार १९ ऑगस्ट २०२६ पासून Sprite Branding rollout होणार आहे. त्यानंतर Lucknow–New Delhi मार्गावर धावणाऱ्या या Tejas Expressचा बाह्य Look मोठ्या प्रमाणावर बदललेला दिसेल.
८३ दिवसांच्या या मोहिमेनंतर Branding पुढे वाढवायचे की नाही, याबाबत स्वतंत्र निर्णय होऊ शकतो.
भारतीय रेल्वेच्या Commercial Model साठी महत्त्वाचा प्रयोग
Indian Railways आणि IRCTC कडून भविष्यात अशा प्रकारच्या Train Branding, Station Branding आणि Commercial Partnerships वाढवल्या गेल्यास Non-Fare Revenue मध्ये वाढ होऊ शकते.
विशेषतः Premium Trains, Vande Bharat, Tejas Express आणि इतर high-visibility services या मोठ्या Consumer Brands साठी आकर्षक Advertising Platforms ठरू शकतात.
प्रवाशांना काय पाहायला मिळणार?
१९ ऑगस्टनंतर Lucknow–New Delhi Tejas Expressमध्ये प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना :
- ट्रेनच्या Exterior वर मोठ्या प्रमाणावर Sprite Branding
- ‘Sprite Tejas Express’ अशी Commercial Brand Identity
- ८३ दिवसांची मर्यादित Branding Campaign
- Coca-Cola च्या Sprite Brand ची संपूर्ण Visual Theme
पाहायला मिळण्याची शक्यता आहे.
थोडक्यात : Indian Railways च्या Commercial Branding मध्ये नवा प्रयोग म्हणून Lucknow–New Delhi Tejas Express आता काही काळासाठी ‘Sprite Tejas Express’ म्हणून झळकणार आहे. मात्र Sprite ही या ट्रेनची मालक किंवा Operator नसून Branding Partner आहे.