मुंबई, ८ सप्टेंबर : गणेशोत्सवासाठी कोकणाकडे जाणाऱ्या चाकरमान्यांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने ५,२२० जादा बससेवा सुरू करण्याचे नियोजन केले आहे. या विशेष बससेवा ७ सप्टेंबर ते २५ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत मुंबई, ठाणे आणि पालघर विभागातील प्रमुख बसस्थानकांमधून कोकणातील विविध मार्गांवर चालवण्यात येणार आहेत. यंदा १४ सप्टेंबरपासून गणेशोत्सवाला सुरुवात होत असल्याने पुढील काही दिवसांत कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता आहे.
कोकणवारीसाठी ५,२२० अतिरिक्त बस
गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबई, ठाणे, पालघर आणि परिसरातून मोठ्या संख्येने चाकरमानी आपल्या गावी कोकणात जातात. ही वाढती प्रवासी गर्दी लक्षात घेऊन एसटी महामंडळाने ५,२२० अतिरिक्त बससेवा उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या बससेवा कोकणातील रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग आणि रायगड जिल्ह्यांसह विविध मार्गांवर चालवल्या जाणार आहेत. त्यामुळे रेल्वेच्या आरक्षणावर मोठा ताण असलेल्या काळात प्रवाशांना आणखी एक सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय उपलब्ध होणार आहे.
ठाणे विभागातून सर्वाधिक आरक्षण
दरम्यान, ५ सप्टेंबरपर्यंत या विशेष बससेवांना प्रवाशांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला असून एकूण ५,७४१ बसचे आगाऊ आणि गट आरक्षण पूर्ण झाल्याची माहिती समोर आली आहे. यामध्ये ठाणे विभागातून तब्बल ३,०७७ बस, मुंबई विभागातून १,९८७ बस आणि पालघर विभागातून ६७७ बस आरक्षित झाल्या आहेत.
यावरून यंदाच्या गणेशोत्सवासाठी कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांमध्ये ठाणे जिल्ह्याचा मोठा वाटा असल्याचे स्पष्ट होते.
११ आणि १२ सप्टेंबरला सर्वाधिक गर्दीची शक्यता
एसटीच्या नियोजनानुसार ९ ते १४ सप्टेंबरदरम्यान कोकणाकडे जाणाऱ्या अतिरिक्त बससेवांमध्ये मोठी वाढ करण्यात येणार आहे. त्यापैकी ११ आणि १२ सप्टेंबरला प्रवाशांची सर्वाधिक गर्दी होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे या दिवसांमध्ये बसस्थानकांवर अतिरिक्त कर्मचारी आणि वाहतूक व्यवस्थापनाची विशेष तयारी करण्यात येत आहे.
परतीच्या प्रवासासाठीही विशेष व्यवस्था
गणेशोत्सवासाठी कोकणात गेलेल्या नागरिकांचा परतीचा प्रवास सुरळीत व्हावा यासाठी १९ ते २७ सप्टेंबरदरम्यान परतीच्या वाहतुकीचे नियोजन करण्यात आले आहे.
त्यामुळे केवळ गणेशोत्सवापूर्वी गावाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांसाठीच नव्हे, तर उत्सवानंतर मुंबई, ठाणे आणि पालघरकडे परतणाऱ्या चाकरमान्यांसाठीही एसटीकडून अतिरिक्त वाहतूक उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.
गट आरक्षणाला विशेष सुविधा
किमान ४० प्रवाशांच्या गटासाठी गट आरक्षणाची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. या व्यवस्थेमुळे कुटुंब, मित्रमंडळी किंवा गावातील समूहांना एकत्रितपणे प्रवासाचे नियोजन करता येणार आहे.
गट आरक्षणामध्ये महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांना ५० टक्के भाडे सवलत, तर अमृत ज्येष्ठ नागरिक योजनेतील पात्र प्रवाशांना मोफत प्रवासाची सुविधा कायम राहणार असल्याचे एसटी महामंडळाने स्पष्ट केले आहे.
रेल्वेवरील गर्दी कमी करण्यास मदत
गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबई आणि कोकणदरम्यान रेल्वेगाड्यांना मोठी मागणी असते. आरक्षण उपलब्ध न झाल्याने अनेक प्रवासी खासगी वाहने किंवा इतर पर्यायांचा वापर करतात.
अशा परिस्थितीत ५,२२० अतिरिक्त एसटी बससेवांमुळे रेल्वेवरील प्रवाशांचा काही भार कमी होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः कुटुंबासह प्रवास करणाऱ्या नागरिकांसाठी थेट गावाच्या जवळ पोहोचणारी एसटी सेवा अधिक सोयीची ठरू शकते.
महामार्गावरही विशेष तयारी
गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबई–गोवा महामार्गावर वाहनांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता आहे. एसटीच्या अतिरिक्त फेऱ्यांमुळे महामार्गावरील सार्वजनिक वाहतुकीची संख्याही वाढणार आहे.
या पार्श्वभूमीवर कोकणातील प्रमुख मार्गांवर २४ तास फिरती दुरुस्ती पथके तैनात करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. बसमध्ये बिघाड झाल्यास प्रवाशांचा प्रवास खोळंबू नये यासाठी ही व्यवस्था महत्त्वाची ठरणार आहे.
प्रवाशांनी आरक्षणाची माहिती आधी तपासावी
एसटी महामंडळाने अतिरिक्त बससेवांसाठी अधिकृत संकेतस्थळ, एसटी बसस्थानके आणि MSRTC Bus Reservation App या माध्यमातून आरक्षणाची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
गणेशोत्सवाच्या अगोदरच्या दिवसांमध्ये गर्दी वाढण्याची शक्यता असल्याने प्रवाशांनी शेवटच्या क्षणी आरक्षण करण्याऐवजी प्रवासाची तारीख आणि मार्ग निश्चित करून आगाऊ आरक्षण करणे अधिक सोयीचे ठरणार आहे.
ठाणेकरांसाठी विशेष महत्त्व
मुंबईच्या तुलनेत ठाणे विभागातून सर्वाधिक ३,०७७ बसचे आरक्षण झाल्याने ठाणे जिल्ह्यातील कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या मोठी असल्याचे दिसून येते. त्यामुळे ठाणे, कल्याण, डोंबिवली आणि आसपासच्या भागातील प्रवाशांसाठी या अतिरिक्त बससेवा विशेष महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
गणेशोत्सवाच्या काळात रेल्वे स्थानकांवरील गर्दी, खासगी वाहनांची वाढती संख्या आणि मुंबई–गोवा महामार्गावरील वाहतूक लक्षात घेता एसटीची अतिरिक्त क्षमता सार्वजनिक वाहतुकीवरील ताण कमी करण्यासाठी महत्त्वाची ठरू शकते.
थोडक्यात : गणेशोत्सवासाठी कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन एसटी महामंडळाने ७ ते २५ सप्टेंबरदरम्यान ५,२२० अतिरिक्त बससेवा जाहीर केल्या आहेत. मुंबई, ठाणे आणि पालघरमधून कोकणातील विविध मार्गांवर या बस धावणार आहेत. विशेष म्हणजे ५ सप्टेंबरपर्यंत ठाणे विभागातून ३,०७७ बसचे आरक्षण झाले आहे. ११ आणि १२ सप्टेंबरला मोठी गर्दी होण्याची शक्यता असून, परतीच्या प्रवासासाठी १९ ते २७ सप्टेंबरदरम्यान विशेष नियोजन करण्यात आले आहे. त्यामुळे यंदाच्या कोकणवारीत ‘लालपरी’ हजारो चाकरमान्यांसाठी महत्त्वाचा वाहतूक पर्याय ठरणार आहे.