मुंबई, २१ जुलै : मुंबईत २३ जुलै ते ६ ऑगस्ट या कालावधीत मुंबई पोलिसांनी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता (BNSS) कलम १६३ अंतर्गत शहरभर प्रतिबंधात्मक आदेश लागू केले आहेत. या आदेशानंतर सोशल मीडियावर ‘मुंबईत पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक जणांच्या जमावावर पूर्ण बंदी’ असल्याचा संदेश मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल झाला. मात्र प्रत्यक्षात हा दावा दिशाभूल करणारा असून, हे आदेश संपूर्ण सार्वजनिक जीवन बंद करण्यासाठी नसून कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी घेतलेले प्रतिबंधात्मक सुरक्षा उपाय आहेत.
प्रतिबंधात्मक आदेशांचा नेमका उद्देश काय?
Mumbai Police यांनी स्पष्ट केले आहे की, हे आदेश बेकायदेशीर जमाव, हिंसक मोर्चे, शस्त्रास्त्रांची बेकायदेशीर वाहतूक, सार्वजनिक शांततेला बाधा पोहोचवणाऱ्या कृती आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा भंग होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन जारी करण्यात आले आहेत. अशा प्रकारचे आदेश सण-उत्सव, संवेदनशील कालावधी किंवा वाढीव सुरक्षा व्यवस्थेच्या पार्श्वभूमीवर वेळोवेळी जारी केले जातात.
सर्व प्रकारच्या जमावांवर बंदी नाही
व्हायरल संदेशांमध्ये शहरात पाच किंवा अधिक व्यक्ती एकत्र येण्यास पूर्ण बंदी असल्याचा दावा केला जात असला, तरी प्रत्यक्ष आदेशात अनेक महत्त्वाचे अपवाद नमूद करण्यात आले आहेत. लग्न समारंभ, अंत्यसंस्कार, स्मशानभूमीकडे जाणाऱ्या मिरवणुका, शासकीय कार्यालयांचे कामकाज, न्यायालयीन कामकाज, शैक्षणिक संस्था, चित्रपटगृहे, नाट्यगृहे, व्यावसायिक आस्थापने आणि नियमित व्यावसायिक व्यवहार यांना या आदेशातून सूट देण्यात आली आहे. तसेच संबंधित पोलीस अधिकाऱ्यांची पूर्वपरवानगी घेतलेल्या कार्यक्रमांनाही परवानगी दिली जाऊ शकते.
काय निर्बंध लागू असतील?
या कालावधीत बेकायदेशीर जमाव, परवानगीशिवाय मोर्चे, मिरवणुका तसेच मिरवणुकांमध्ये मोठ्या आवाजातील ध्वनिवर्धक, वाद्यवृंद आणि फटाक्यांचा वापर यावर निर्बंध असतील. सार्वजनिक शांतता आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण होईल अशा कृतींवर विशेष लक्ष ठेवण्यात येणार असल्याचे मुंबई पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.
सण-उत्सव आणि सुरक्षेच्या पार्श्वभूमीवर निर्णय
मुंबईसारख्या महानगरात सण-उत्सव, मोठे सार्वजनिक कार्यक्रम आणि वाढलेली सुरक्षा संवेदनशीलता लक्षात घेऊन अशा प्रकारचे प्रतिबंधात्मक आदेश वेळोवेळी जारी केले जातात. यामागचा उद्देश नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर निर्बंध आणणे नसून, कोणतीही अनुचित घटना टाळणे आणि सार्वजनिक सुव्यवस्था कायम ठेवणे हा आहे.
नियमांचे उल्लंघन केल्यास कारवाई
Mumbai Police यांनी इशारा दिला आहे की, प्रतिबंधात्मक आदेशांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरुद्ध लागू कायद्यांनुसार कारवाई केली जाईल. आदेश लागू असताना सुरू झालेली चौकशी किंवा कायदेशीर प्रक्रिया आदेशाची मुदत संपल्यानंतरही सुरू राहू शकते.
अफवांवर विश्वास ठेवू नका : पोलिसांचे आवाहन
सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या अपूर्ण किंवा दिशाभूल करणाऱ्या संदेशांवर विश्वास न ठेवता नागरिकांनी मुंबई पोलिसांच्या अधिकृत सूचनांवरच विश्वास ठेवावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. कोणत्याही सार्वजनिक कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यापूर्वी संबंधित पोलीस अधिकाऱ्यांची परवानगी घेण्याचाही सल्ला देण्यात आला आहे.