कल्याण, २७ ऑगस्ट : नारळी पौर्णिमेच्या पार्श्वभूमीवर कल्याणच्या भोईवाडा कोळीवाड्यात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. चार महिन्यांपासून समुद्रापासून दूर असलेले कोळी बांधव आता पुन्हा ‘दर्याची ओढ’ अनुभवत असून, पारंपरिक पद्धतीने सण साजरा करण्यासाठी सज्ज झाले आहेत. गुरुवारी २७ ऑगस्ट रोजी कोळी बांधव मिरवणुकीद्वारे गणेश घाटाकडे जात समुद्रपूजा करून नारळ अर्पण करणार आहेत.
पारंपरिक वेशभूषेने सजला कोळीवाडा
नारळी पौर्णिमेच्या निमित्ताने भोईवाडा कोळीवाड्यात महिला आणि पुरुष पारंपरिक कोळी वेशभूषेत मिरवणुकीत सहभागी होणार आहेत.
पारंपरिक पोशाख, दागिने आणि सजावटीमुळे परिसराला खास सांस्कृतिक रूप येणार असून, तरुणाईही या उत्सवात मोठ्या उत्साहाने सहभागी होत आहे.
ढोलाच्या तालावर कोळीगीतांचा गजर
मिरवणुकीदरम्यान ढोलाच्या तालावर कोळीगीत आणि नृत्याचा जल्लोष पाहायला मिळणार आहे. जुन्या पारंपरिक कोळीगीतांसोबत नव्या पिढीतील गाण्यांचीही भर पडत असल्याने उत्सवाला आधुनिक रंगतही मिळत आहे.
गणेश घाटावर समुद्रपूजा
पारंपरिक मिरवणूक भोईवाड्यातून निघून गणेश घाटावर पोहोचणार आहे. तेथे नारळाची पूजा करून तो दर्याला अर्पण करण्याची परंपरा पाळली जाणार आहे.
समुद्र शांत राहावा, मच्छीमारांचे रक्षण व्हावे आणि आगामी मासेमारी हंगाम सुखाचा व भरभराटीचा जावा, अशी प्रार्थना या पूजेमागे असते.
केवळ धार्मिक नव्हे, सांस्कृतिक उत्सव
कोळी समाजासाठी नारळी पौर्णिमा हा केवळ धार्मिक विधी नाही. समुद्र, मासेमारी आणि कोळी समाजाच्या उपजीविकेतील अतूट नाते या सणातून अधोरेखित होते.
समुद्राला नारळ अर्पण करून सुरक्षित मासेमारी आणि भरपूर मासळी मिळावी, अशी प्रार्थना करण्याची परंपरा महाराष्ट्रातील कोळी समाजात आहे.
नव्या पिढीचा उत्स्फूर्त सहभाग
यंदाच्या उत्सवाचे विशेष आकर्षण म्हणजे तरुणाईचा मोठ्या प्रमाणातील सहभाग. पारंपरिक वेशभूषेतील फोटोशूटपासून कोळीगीतांवर नृत्य करण्यापर्यंत तरुण-तरुणी उत्साहाने सहभागी होत आहेत.
यामुळे जुन्या परंपरांना नव्या पिढीची साथ मिळत असून, कोळी समाजाचा सांस्कृतिक वारसा पुढे नेण्याचा प्रयत्न दिसून येत आहे.
नव्या मासेमारी हंगामाची चाहूल
नारळी पौर्णिमेला कोळी समाजाच्या दृष्टीने आणखी एक महत्त्व आहे. पावसाळ्यातील मासेमारीच्या विश्रांतीनंतर नवीन मासेमारी हंगामाच्या सुरुवातीशी हा सण जोडला जातो.
यंदा महाराष्ट्राच्या विविध भागांत मच्छीमारांकडून होड्यांची रंगरंगोटी आणि दुरुस्ती पूर्ण करण्यात आली असून, समुद्रपूजेनंतर नव्या हंगामासाठी सज्ज होण्याची परंपरा सुरू आहे.
कोळी संस्कृतीचा जिवंत वारसा
कल्याणच्या भोईवाडा कोळीवाड्यातील नारळी पौर्णिमा उत्सवामुळे कोळी समाजाची पारंपरिक जीवनशैली, संगीत, वेशभूषा आणि समुद्राशी असलेले नाते पुढील पिढीसमोर जिवंत राहते.
म्हणूनच हा उत्सव धार्मिक विधीबरोबरच स्थानिक सांस्कृतिक वारशाचे जतन करणारा महत्त्वाचा सोहळा ठरतो.
थोडक्यात : कल्याणच्या भोईवाडा कोळीवाड्यात नारळी पौर्णिमेचा पारंपरिक उत्साह शिगेला पोहोचला आहे. पारंपरिक वेशभूषेतील महिला–पुरुषांची मिरवणूक, ढोलाच्या तालावर कोळीगीतांचा गजर आणि तरुणाईचा उत्स्फूर्त सहभाग यामुळे परिसराला उत्सवाचे रूप आले आहे. गणेश घाटावर समुद्रपूजा करून नारळ अर्पण केला जाणार असून, सुरक्षित आणि भरभराटीच्या मासेमारी हंगामासाठी प्रार्थना केली जाणार आहे. परंपरा आणि नव्या पिढीचा उत्साह यांचा सुंदर संगम या उत्सवातून पाहायला मिळणार आहे.