ठाणे, २६ ऑगस्ट : ठाणे जिल्ह्यातील वाढत्या वीज मागणीच्या पार्श्वभूमीवर कळवा-कल्याणमधील ७५ वर्षांहून जुनी वीजवाहिनी अद्ययावत करण्याचा मार्ग अखेर मोकळा झाला आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाने Tata Power ला विद्यमान ११० KV वीजवाहिनी २२० KV क्षमतेपर्यंत उन्नत करण्यास परवानगी दिली आहे. न्यायालयाने वाढती वीज मागणी आणि भविष्यातील गरजा लक्षात घेता हा प्रकल्प महत्त्वाचा असल्याचे नमूद केले.
७५ वर्षे जुनी वीजवाहिनी होणार अद्ययावत
कळवा ते कल्याणदरम्यानची विद्यमान वीजवाहिनी ७५ वर्षांहून जुनी आहे. सध्याची ११० KV क्षमतेची ही वाहिनी कळवा परिसरातून कल्याणच्या दिशेने वीजपुरवठा करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावते.
कल्याण परिसरातील वेगाने वाढणारे नागरीकरण आणि पायाभूत सुविधांमुळे वीज मागणीत दरवर्षी सुमारे ६ टक्क्यांनी वाढ होत असल्याचे प्रकल्पाच्या कागदपत्रांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे विद्यमान यंत्रणेची क्षमता वाढवणे आवश्यक झाले आहे.
११० KV वरून थेट २२० KV
प्रस्तावित प्रकल्पामध्ये जुन्या ११० KV डबल-सर्किट वीजवाहिनीच्या जागी २२० KV मल्टी-सर्किट वीजवाहिनी उभारली जाणार आहे.
यामुळे कळवा–कल्याण पट्ट्यातील वीजवहन क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची अपेक्षा आहे. भविष्यातील वाढत्या वीजभाराचा सामना करण्यासाठी ही सुधारणा महत्त्वाची ठरणार आहे.
८७ जुने टॉवर बदलणार
या प्रकल्पांतर्गत विद्यमान ८७ वीजवाहिनी टॉवर बदलून त्यांच्या जागी नवे २२० KV मल्टी-सर्किट टॉवर उभारण्यात येणार आहेत.
महत्त्वाचे म्हणजे प्रस्तावित नवे टॉवर शक्य तितक्या प्रमाणात विद्यमान टॉवर ज्या परिसरात आहेत, त्याच जागांमध्ये उभारण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे नवीन मार्गिका निर्माण करण्याची गरज कमी होणार आहे.
₹४८८ कोटींचा प्रकल्प
या वीजवाहिनीच्या उन्नतीकरण प्रकल्पाची अंदाजे किंमत ₹४८८ कोटी आहे.
प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या विविध वैधानिक मंजुरी Tata Power ने मिळवल्या असून, महाराष्ट्र वीज नियामक आयोगाच्या निर्देशांनुसार विद्यमान वाहिनीची क्षमता वाढवण्याची प्रक्रिया पुढे नेण्यात आली आहे.
मॅन्ग्रोव्हची तोड होणार नाही
या प्रकल्पातील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे मॅन्ग्रोव्हची तोड किंवा नाश होणार नसल्याचे न्यायालयीन नोंदीत स्पष्ट करण्यात आले आहे.
काही प्रस्तावित टॉवर मॅन्ग्रोव्हच्या ५० मीटर संरक्षित क्षेत्राच्या जवळ आहेत. मात्र कंपनीने विद्यमान टॉवरच्या जागेतच नवे टॉवर उभारण्याचे नियोजन केले असून, मॅन्ग्रोव्हची झाडे तोडली जाणार नाहीत, असे न्यायालयासमोर स्पष्ट केले.
ठाणे जिल्ह्यातील वीजपुरवठ्याला फायदा
कळवा-कल्याण परिसरातील वाढते नागरीकरण, नवीन बांधकामे आणि औद्योगिक तसेच व्यावसायिक विकासामुळे वीज मागणी सातत्याने वाढत आहे.
नवीन २२० KV वाहिनीमुळे वीजवहनाची क्षमता आणि पुरवठ्याची विश्वासार्हता वाढण्यास मदत होईल. भविष्यातील वाढीव वीजभार हाताळण्यासाठीही या प्रकल्पाचा उपयोग होणार आहे.
उच्च न्यायालयाने प्रकल्पाचे महत्त्व मान्य केले
मुंबई उच्च न्यायालयातील खंडपीठाने कार्यवाह मुख्य न्यायमूर्ती रवींद्र घुगे आणि न्यायमूर्ती गौतम अंखड यांच्या उपस्थितीत २१ ऑगस्ट रोजी प्रकरणाची सुनावणी केली.
वाढती वीज मागणी लक्षात घेता विद्यमान वीजवहन पायाभूत सुविधांचे नूतनीकरण हा प्रस्तावित उन्नतीकरणाचा आवश्यक भाग असल्याचे न्यायालयाने नमूद केले.
वनक्षेत्राबाबतही अटी
प्रकल्पासाठी सुमारे ४.५७७३ हेक्टर वनजमीन वळवण्याची आवश्यकता असल्याचे न्यायालयीन नोंदीत नमूद आहे. यासाठी आवश्यक वनविषयक मंजुरी घेण्यात आली आहे.
तसेच नुकसानभरपाईच्या स्वरूपात Tata Power ने वन विभागाकडे ₹२.०४ कोटी जमा केले असून, ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील खराब झालेल्या वनजमिनीवर १०,२२१ रोपांची लागवड करण्याचे नियोजन आहे.
न्यायालयाकडून पर्यावरणीय देखरेखीच्या अटी
प्रकल्पाला परवानगी देताना उच्च न्यायालयाने पर्यावरणीय बाबींवरही देखरेख ठेवली आहे.
Tata Power ला वृक्षलागवड, देखभाल, संरक्षण आणि वनीकरणाच्या कामांचा वर्षातून दोन वेळा अहवाल पुढील १० वर्षे सादर करावा लागणार आहे. या अहवालांमध्ये संबंधित अधिकाऱ्यांची प्रतिज्ञापत्रेही असणे आवश्यक आहे.
कळवा–कल्याण पट्ट्यासाठी का महत्त्वाचा?
कळवा, मुंब्रा, कल्याण आणि आसपासच्या भागात गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणावर नागरी विकास झाला आहे. निवासी संकुले, व्यावसायिक प्रकल्प आणि वाहतूक पायाभूत सुविधांमुळे या भागातील वीज मागणी वाढत आहे.
त्यामुळे जुनी वीजवाहिनी केवळ दुरुस्त करण्याऐवजी तिची क्षमता ११० KV वरून २२० KV करण्याचा निर्णय दीर्घकालीन वीजपुरवठ्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरणार आहे.
नागरिकांना काय फायदा होऊ शकतो?
या प्रकल्पाचा थेट परिणाम ग्राहकांना तत्काळ जाणवेलच असे नाही. मात्र दीर्घकालीन दृष्टीने वाढीव वीजवहन क्षमता उपलब्ध झाल्यामुळे वीजपुरवठ्याची स्थिरता आणि विश्वासार्हता वाढण्यास मदत होऊ शकते.
विशेषतः कळवा-कल्याण परिसरातील भविष्यातील वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी ही अतिरिक्त क्षमता उपयोगी ठरणार आहे.
थोडक्यात : कळवा–कल्याणमधील ७५ वर्षांहून जुनी ११० KV वीजवाहिनी आता २२० KV क्षमतेपर्यंत उन्नत करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. मुंबई उच्च न्यायालयाने Tata Power ला या कामासाठी परवानगी दिली असून, सुमारे ₹४८८ कोटींच्या प्रकल्पात ८७ जुने टॉवर बदलले जाणार आहेत. वाढत्या वीज मागणीमुळे हा प्रकल्प आवश्यक असल्याचे न्यायालयाने नमूद केले. विशेष म्हणजे मॅन्ग्रोव्हची तोड किंवा नाश होणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. त्यामुळे ठाणे जिल्ह्यातील भविष्यातील वाढती वीज मागणी आणि पुरवठ्याची विश्वासार्हता यासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाचा ठरणार आहे