डोंबिवली, २० नोव्हेंबर : मध्य रेल्वेवरील अत्यंत वर्दळीच्या डोंबिवली रेल्वे स्थानकात गेल्या महिन्यापासून नियमित पाणीपुरवठा होत नसल्याने प्रवासी, रेल्वे कर्मचारी आणि स्थानकातील खानपान आस्थापनांना मोठ्या गैरसोयीचा सामना करावा लागत आहे. स्थानकातील पिण्याच्या पाण्याच्या पाणपोयांमधील नळ कोरडे पडले असून स्वच्छतागृहांमध्येही पुरेसे पाणी उपलब्ध नसल्याने परिसरात दुर्गंधी पसरत आहे. त्यातच एक स्वच्छतागृह दुरुस्तीसाठी महिनाभरापासून बंद असल्याने प्रवाशांवरील ताण वाढला आहे. रेल्वे प्रशासनाकडून तांत्रिक कारणांमुळे नियमित पाणीपुरवठा खंडित झाल्याचे सांगण्यात येत असून पर्यायी व्यवस्था म्हणून टँकरद्वारे पाणी दिले जात असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. मात्र, ही व्यवस्था प्रवाशांच्या गरजांसाठी अपुरी ठरत असल्याच्या तक्रारी आहेत. मुख्य जलवाहिनीपासून स्थानकापर्यंतच्या अंतर्गत पाइपलाइनमधील गळती आणि देखभालीचा प्रश्नही या समस्येमागे असल्याचे समोर आले आहे.
पिण्याच्या पाण्याच्या पाणपोया बंद; प्रवाशांना बाटलीबंद पाण्यावर अवलंबून राहावे लागत आहे
डोंबिवली स्थानकात लोकलमधून दररोज मोठ्या संख्येने प्रवासी उतरतात आणि पुढील प्रवासासाठी स्थानकात थांबतात. अनेक प्रवासी प्रवासादरम्यान किंवा लोकलमधून उतरल्यानंतर स्थानकातील पाणपोयांचा वापर करतात. मात्र, गेल्या महिन्यापासून पाणपोयांमधील नळांना पाणी येत नसल्याने प्रवाशांना पिण्याच्या पाण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था शोधावी लागत आहे.
विशेषतः उन्हाळा नसतानाही मोठ्या वर्दळीच्या स्थानकात पिण्याच्या पाण्याची मूलभूत सुविधा उपलब्ध नसणे ही गंभीर बाब आहे. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि दीर्घ प्रवास करून येणाऱ्या प्रवाशांना याचा अधिक त्रास सहन करावा लागत आहे. स्थानकात उपलब्ध असलेल्या पाणपोया नियमित सुरू ठेवणे आणि त्यांची स्वच्छता राखणे ही प्रवाशांच्या मूलभूत सुविधांशी संबंधित बाब आहे.
प्रवाशांनी स्थानक व्यवस्थापकांकडे पाणपोयांमध्ये पाणी नसल्याबाबत तक्रारी केल्याचेही समोर आले आहे. मात्र, तक्रारी करूनही समस्या कायम असल्याने प्रवाशांमध्ये नाराजी वाढत आहे.
स्वच्छतागृहांमध्ये पाणी नसल्याने दुर्गंधी; एक स्वच्छतागृह महिनाभरापासून बंद
स्थानकातील स्वच्छतागृहांमध्ये नियमित पाणीपुरवठा होत नसल्याचा परिणाम स्वच्छतेवर झाला आहे. पाणी उपलब्ध नसल्यामुळे स्वच्छतागृहांची नियमित स्वच्छता करणे कठीण होत असून परिसरात दुर्गंधी पसरत आहे. फलाटांवर लोकलची वाट पाहणाऱ्या प्रवाशांनाही या दुर्गंधीचा त्रास होत असल्याच्या तक्रारी आहेत.
याशिवाय स्थानकातील एक स्वच्छतागृह दुरुस्तीच्या कारणास्तव जवळपास महिनाभरापासून बंद आहे. त्यामुळे सुरू असलेल्या स्वच्छतागृहांवर अतिरिक्त गर्दीचा भार पडत आहे. महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग प्रवाशांसाठी पुरेशा व स्वच्छ स्वच्छतागृहांची उपलब्धता अत्यंत महत्त्वाची असते. मात्र, पाणीपुरवठा खंडित होणे आणि स्वच्छतागृह बंद असणे या दोन्ही समस्यांमुळे स्थानकातील स्वच्छता व्यवस्थेवर प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
रात्रीच्या वेळी स्वच्छतागृहांच्या वापराबाबतही काही तक्रारी नोंदवण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे केवळ पाणीपुरवठा सुरू करणे पुरेसे नसून स्वच्छतागृहांची नियमित स्वच्छता, देखभाल आणि सुरक्षितता याकडेही रेल्वे प्रशासनाला लक्ष द्यावे लागणार आहे.
रेल्वे कर्मचारी आणि खानपान आस्थापनांनाही पाणीटंचाईचा फटका
या समस्येचा परिणाम केवळ प्रवाशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. स्थानकात काम करणारे रेल्वे कर्मचारी तसेच खाद्यपदार्थ आणि पेयांची विक्री करणारी उपाहारगृहे व इतर खानपान आस्थापनांनाही पाण्याच्या कमतरतेमुळे अडचणी येत आहेत.
खानपान व्यवसायात पिण्याचे पाणी, भांडी स्वच्छ करणे, स्वच्छता राखणे आणि इतर दैनंदिन कामांसाठी नियमित पाणीपुरवठा आवश्यक असतो. पुरेसा पुरवठा नसल्यास स्वच्छतेच्या निकषांचे पालन करणे कठीण होऊ शकते. स्थानकातील कर्मचारी आणि व्यावसायिक आस्थापनांसाठीही टँकरवर अवलंबून राहणे ही कायमस्वरूपी व्यवस्था ठरू शकत नाही.
डोंबिवलीसारख्या मोठ्या प्रवासी वर्दळीच्या स्थानकात पाणीपुरवठ्याची अडचण महिनाभर कायम राहणे हे स्थानकाच्या दैनंदिन व्यवस्थापनातील महत्त्वाचे आव्हान बनले आहे.
ठाकुर्ली पश्चिमेतील बावनचाळ परिसरातून येणाऱ्या जलवाहिन्यांमध्ये गळती
या पाणीसमस्येमागील महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे स्थानकाला पाणीपुरवठा करणाऱ्या जलवाहिन्यांची स्थिती. ठाकुर्ली पश्चिमेकडील बावनचाळ परिसरातील रेल्वे मैदानाजवळील मुख्य जलवाहिनीतून डोंबिवली स्थानकाला पाणीपुरवठा केला जातो. या भागातून स्थानकाकडे येणाऱ्या पाइपलाइनच्या काही जोडण्या सैल झाल्याने किंवा त्यांना छिद्रे पडल्याने पाण्याची गळती होत असल्याची माहिती समोर आली आहे.
स्थानिक पातळीवर काही व्यक्ती या जलवाहिन्यांमधून पाणी मिळवण्यासाठी पाइपलाइनमध्ये छिद्रे पाडतात किंवा जोडण्या सैल करतात, अशी तक्रारही करण्यात आली आहे. त्यामुळे पाण्याची गळती होऊन स्थानकापर्यंत पुरेशा दाबाने पाणी पोहोचत नसल्याचे सांगण्यात येत आहे.
या जलवाहिन्यांची नियमित तपासणी आणि दुरुस्ती होत नसल्यास गळती वाढण्याची तसेच पाणीपुरवठा आणखी विस्कळीत होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पाइपलाइनमधील गळती शोधणे, खराब जोडण्या बदलणे आणि जलवाहिनीला अनधिकृतपणे छेडछाड होऊ नये यासाठी सुरक्षा व्यवस्था करणे आवश्यक ठरणार आहे.
KDMC चे स्पष्टीकरण; मुख्य वाहिनीपासून स्थानकापर्यंतची देखभाल रेल्वेची जबाबदारी
या प्रकरणात कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाने आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. महापालिकेचे पाणीपुरवठा कार्यकारी अभियंता शैलेश मळेकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ठाकुर्ली पश्चिमेकडील उड्डाणपुलाजवळील मुख्य जलवाहिनीतून डोंबिवली रेल्वे स्थानकाला नियमित पाणीपुरवठा केला जातो. मात्र, मुख्य जलवाहिनीपासून रेल्वे स्थानकापर्यंत पाणी पोहोचवणाऱ्या अंतर्गत जलवाहिन्यांची देखभाल आणि दुरुस्ती करण्याची जबाबदारी रेल्वे प्रशासनाची आहे.
महापालिकेकडून मुख्य वाहिनीमार्फत पाणी दिले जात असताना स्थानकात पाणी उपलब्ध होत नसेल, तर त्यासाठी स्थानकापर्यंतच्या पाइपलाइनची स्थिती तपासणे आवश्यक असल्याचे मळेकर यांनी स्पष्ट केले. त्यामुळे या समस्येच्या निराकरणासाठी महापालिका आणि रेल्वे प्रशासन यांच्यात समन्वय आवश्यक असला, तरी अंतर्गत जलवाहिन्यांची दुरुस्ती करण्याची प्रमुख जबाबदारी रेल्वे प्रशासनावर येते.
टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू; मात्र कायमस्वरूपी उपाययोजना आवश्यक
नियमित जलवाहिनीद्वारे पाणीपुरवठा खंडित झाल्यानंतर रेल्वे प्रशासनाकडून टँकरद्वारे पाणी उपलब्ध करून दिले जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र, स्थानकातील पाणपोया, स्वच्छतागृहे, कर्मचारी आणि खानपान आस्थापनांच्या एकत्रित गरजा लक्षात घेता टँकरची व्यवस्था पुरेशी ठरत नसल्याचे प्रवाशांचे म्हणणे आहे.
टँकरद्वारे पाणीपुरवठा ही तात्पुरती पर्यायी व्यवस्था असू शकते. परंतु, नियमित पाइपलाइनमधील गळती आणि तांत्रिक बिघाड दूर न केल्यास ही समस्या पुन्हा उद्भवू शकते. तसेच टँकरने आणलेले पाणी कोणत्या ठिकाणी आणि किती प्रमाणात वापरले जाते, याचे नियोजन करणेही आवश्यक आहे. पिण्याच्या पाण्यासाठी वापरले जाणारे पाणी आणि स्वच्छतागृहांसाठी लागणारे पाणी यांची स्वतंत्र व्यवस्था ठेवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
उपनगरीय रेल्वे प्रवासी महासंघाकडून नाराजी
स्थानकातील पाणीटंचाईबाबत उपनगरीय रेल्वे प्रवासी महासंघाच्या अध्यक्षा लता अरगडे यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. महिनाभरापासून स्थानकात पाण्याची समस्या कायम असणे गंभीर असल्याचे त्यांनी नमूद केले. प्रवाशांना पिण्याचे पाणी आणि स्वच्छतागृहांसारख्या मूलभूत सुविधा उपलब्ध होत नसतील, तर या प्रश्नाकडे रेल्वेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी लक्ष देणे आवश्यक असल्याची भूमिका त्यांनी मांडली आहे.
स्थानक व्यवस्थापकांकडे प्रवाशांनी तक्रारी करूनही प्रश्न कायम असल्याने हा विषय वरिष्ठ रेल्वे अधिकाऱ्यांसमोर उपस्थित करण्याचा इशाराही देण्यात आला आहे. प्रवाशांच्या दैनंदिन प्रवासाशी संबंधित मूलभूत सुविधांमध्ये सातत्याने अडथळे येत असल्याने या समस्येचे तातडीने निराकरण करण्याची मागणी होत आहे.
पाणीपुरवठा पूर्ववत करण्यासाठी रेल्वे प्रशासनासमोर महत्त्वाची कामे
डोंबिवली स्थानकातील पाणीसमस्या दूर करण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाला तातडीने काही उपाययोजना करणे आवश्यक ठरणार आहे.
-
बावनचाळ रेल्वे मैदानापासून स्थानकापर्यंतच्या संपूर्ण जलवाहिनीची तपासणी करणे.
-
पाइपलाइनमधील गळती, छिद्रे आणि सैल झालेल्या जोडण्या दुरुस्त करणे.
-
पाण्याचा पुरेसा दाब स्थानकापर्यंत पोहोचतो की नाही, याची चाचणी घेणे.
-
जलवाहिन्यांची नियमित देखभाल करण्यासाठी निश्चित वेळापत्रक तयार करणे.
-
पिण्याच्या पाण्याच्या पाणपोया पुन्हा सुरू करून त्यांची स्वच्छता आणि पाण्याची गुणवत्ता तपासणे.
-
बंद असलेल्या स्वच्छतागृहाची दुरुस्ती पूर्ण करून ते प्रवाशांसाठी खुले करणे.
-
सुरू असलेल्या स्वच्छतागृहांमध्ये नियमित पाणीपुरवठा आणि स्वच्छतेची व्यवस्था करणे.
-
कायमस्वरूपी पुरवठा पूर्ववत होईपर्यंत पुरेशा क्षमतेने टँकरद्वारे पाणी उपलब्ध करणे.
-
जलवाहिन्यांना अनधिकृतपणे छेडछाड होऊ नये यासाठी आवश्यक देखरेख ठेवणे.
या उपाययोजना केवळ तात्पुरत्या स्वरूपात न राबवता नियमित देखभाल व्यवस्थेचा भाग बनवणे आवश्यक आहे.
सार्वजनिक आरोग्य आणि प्रवाशांच्या मूलभूत सुविधांचा प्रश्न
रेल्वे स्थानकातील पाणीपुरवठा हा केवळ प्रवाशांच्या सोयीचा विषय नसून सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित महत्त्वाचा प्रश्न आहे. स्वच्छतागृहांमध्ये पाणी नसल्यास स्वच्छता राखणे कठीण होते. दुर्गंधी, अस्वच्छ परिसर आणि पाण्याची अनुपलब्धता यामुळे प्रवाशांना त्रास होतो. विशेषतः गर्दीच्या वेळेत स्थानकात मोठ्या संख्येने नागरिक उपस्थित असताना स्वच्छतागृहांची स्थिती अधिक गंभीर बनू शकते.
पिण्याच्या पाण्याची सुविधा बंद असल्यास प्रवाशांना बाहेरून पाणी विकत घ्यावे लागते किंवा इतर पर्याय शोधावे लागतात. ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि आरोग्यविषयक अडचणी असलेल्या प्रवाशांसाठी ही गैरसोय अधिक महत्त्वाची ठरते. त्यामुळे पाणपोया आणि स्वच्छतागृहे ही स्थानकातील नियमित सुरू ठेवणे आवश्यक असलेली मूलभूत प्रवासी सेवा आहे.
रेल्वे आणि महापालिकेतील समन्वयातून कायमस्वरूपी तोडगा आवश्यक
डोंबिवली स्थानकातील पाणीप्रश्नात मुख्य जलवाहिनी आणि स्थानकापर्यंतची अंतर्गत पाइपलाइन या दोन स्वतंत्र जबाबदाऱ्यांचा मुद्दा समोर आला आहे. महापालिकेकडून मुख्य वाहिनीतून पाणीपुरवठा केला जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे, तर स्थानकापर्यंतच्या पाइपलाइनची देखभाल रेल्वे प्रशासनाच्या अखत्यारीत असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
त्यामुळे दोन्ही यंत्रणांनी संयुक्तपणे जलवाहिनीची प्रत्यक्ष पाहणी करून पाणीपुरवठ्यातील अडथळा नेमका कुठे आहे, हे निश्चित करणे आवश्यक आहे. गळती दुरुस्त झाल्यानंतर पाण्याचा दाब आणि पुरवठ्याचे प्रमाण तपासून पाणपोया व स्वच्छतागृहांपर्यंत नियमित पाणी पोहोचत असल्याची खात्री करावी लागेल.
महिनाभरापासून सुरू असलेल्या या समस्येवर आता केवळ टँकरपुरती तात्पुरती व्यवस्था न करता कायमस्वरूपी उपाययोजना कधी केली जाणार, याकडे डोंबिवलीतील प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.
थोडक्यात :
-
डोंबिवली रेल्वे स्थानकात गेल्या महिन्यापासून नियमित पाणीपुरवठा विस्कळीत.
-
पाणपोयांमधील नळ कोरडे; प्रवाशांना पिण्याच्या पाण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था करावी लागत आहे.
-
स्वच्छतागृहांमध्ये पाणी नसल्याने दुर्गंधी आणि अस्वच्छतेची समस्या.
-
एक स्वच्छतागृह महिनाभरापासून दुरुस्तीसाठी बंद.
-
रेल्वे कर्मचारी आणि खानपान आस्थापनांनाही पाणीटंचाईचा फटका.
-
ठाकुर्ली पश्चिमेतील बावनचाळ रेल्वे मैदान परिसरातून स्थानकाला पाणीपुरवठा होतो.
-
जलवाहिन्यांमध्ये छिद्रे आणि सैल जोडण्यांमुळे गळती होत असल्याची तक्रार.
-
KDMC च्या मते मुख्य जलवाहिनीतून पाणीपुरवठा करणे महापालिकेची, तर स्थानकापर्यंतच्या अंतर्गत पाइपलाइनची देखभाल करणे रेल्वेची जबाबदारी.
-
रेल्वेकडून टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू असल्याचे सांगण्यात आले; मात्र प्रवाशांच्या मते तो अपुरा आहे.
-
उपनगरीय रेल्वे प्रवासी महासंघाने हा प्रश्न वरिष्ठ रेल्वे अधिकाऱ्यांकडे मांडण्याचा इशारा दिला आहे.

