पुणे, २१ नोव्हेंबर : महाराष्ट्रातील अनेक भागांत किमान तापमानात लक्षणीय घट झाल्याने नोव्हेंबरच्या उत्तरार्धातच थंडीचा कडाका जाणवू लागला आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) निरीक्षणानुसार जळगाव येथे ८ अंश सेल्सिअस, नाशिकमध्ये १० अंश, तर पुण्यात ११.३ अंश किमान तापमान नोंदवण्यात आले. उत्तर महाराष्ट्रातील धुळे येथे ६.३ अंश आणि नाशिक जिल्ह्यातील निफाड येथे ६.५ अंश तापमानाची नोंद झाल्याने या भागांत थंडीचा प्रभाव अधिक जाणवत आहे. पुणे जिल्ह्यातील शिरूर येथेही हंगामातील पहिले एक अंकी किमान तापमान ९.४ अंश नोंदवण्यात आले. मुंबई आणि ठाणे जिल्ह्यातील शहरांमध्ये उत्तर महाराष्ट्राइतकी तीव्र थंडी नसली, तरी पहाटे आणि रात्रीच्या तापमानात घट जाणवत आहे.
उत्तर महाराष्ट्रात सर्वाधिक गारठा; धुळे ६.३ आणि निफाड ६.५ अंशांवर
राज्यातील तापमान घसरणीचा सर्वाधिक परिणाम उत्तर महाराष्ट्रात दिसून येत आहे. धुळे येथे २० नोव्हेंबर रोजी हंगामातील आतापर्यंतचे सर्वात कमी किमान तापमान ६.३ अंश नोंदवण्यात आले. नाशिक जिल्ह्यातील निफाड येथे ६.५ अंश, तर जळगावमध्ये ८ अंश तापमानाची नोंद झाली.
नाशिक शहरात किमान तापमान १० अंशांपर्यंत खाली आले आहे. मालेगाव येथे १०.४ अंश तापमान नोंदवण्यात आले. या भागांमध्ये रात्री आणि पहाटे गारठा अधिक जाणवत असून नागरिकांना उबदार कपड्यांचा वापर करावा लागत आहे.
जळगावमधील ८ अंश तापमान हे त्या दिवशीच्या सामान्य तापमानापेक्षा सुमारे ६.८ अंशांनी कमी होते. त्यामुळे उत्तर महाराष्ट्रातील थंडीची तीव्रता स्पष्ट होते.
पुणे जिल्ह्यातही तापमानाचा पारा घसरला; शिरूरमध्ये ९.४ अंश
पुणे शहरात शिवाजीनगर येथील हवामान केंद्रावर किमान तापमान ११.३ अंश नोंदवण्यात आले. गुरुवारी हेच तापमान १४ अंश होते. त्यामुळे एका दिवसात तापमानात लक्षणीय घट झाली. लोहेगाव येथे ११.७ अंश, तर पाषाण येथे ११.४ अंश तापमान नोंदवण्यात आले.
पुणे जिल्ह्यातील शिरूर येथे ९.४ अंश किमान तापमान नोंदवले गेले. यंदाच्या हंगामातील शिरूरचे हे पहिले एक अंकी तापमान ठरले. ग्रामीण आणि शेतीप्रधान भागांमध्ये शहरांच्या तुलनेत रात्रीचे तापमान आणखी खाली जाण्याची शक्यता हवामान अभ्यासकांनी व्यक्त केली आहे.
भारतीय हवामान विभागाच्या पुणे येथील शास्त्रज्ञांच्या माहितीनुसार, पुढील ४८ तासांत पुण्याचे किमान तापमान साधारण ११ ते १२ अंशांच्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर तापमानात एक ते दोन अंशांनी वाढ होऊन ते १३ ते १४ अंशांपर्यंत पोहोचू शकते.
मुंबईत किनारी भाग तुलनेने उबदार; सांताक्रूझ १६.२, कुलाबा २१.८ अंश
मुंबईत उत्तर महाराष्ट्र आणि पुण्याच्या तुलनेत किमान तापमान अधिक आहे. IMD च्या २१ नोव्हेंबरच्या हवामान अहवालात मागील निरीक्षणानुसार सांताक्रूझ येथे १६.२ अंश, तर कुलाबा येथे २१.८ अंश किमान तापमान नोंदवण्यात आले. किनारपट्टीवरील समुद्राच्या प्रभावामुळे मुंबईत अंतर्गत महाराष्ट्राइतकी थंडी जाणवत नाही.
ठाणे शहरातील IMD निरीक्षण केंद्रावर किमान तापमान २०.२ अंश नोंदवण्यात आले. हे तापमान सामान्यापेक्षा १.५ अंशांनी कमी होते. त्यामुळे ठाणे आणि मुंबईतही रात्रीच्या तापमानात घट झाली असली, तरी धुळे, जळगाव आणि पुण्याच्या तुलनेत गारठ्याची तीव्रता कमी आहे.
कल्याण, डोंबिवली, अंबरनाथ आणि बदलापूरमध्ये पहाटे गारवा
मुंबई महानगर प्रदेशातील उपनगरांसाठी उपलब्ध स्थानिक हवामान अंदाजानुसार २१ नोव्हेंबरच्या रात्रीचे किमान तापमान पुढीलप्रमाणे राहण्याची शक्यता आहे:
-
मुंबई: सुमारे २२ अंश सेल्सिअस.
-
ठाणे: सुमारे १९ अंश सेल्सिअस.
-
कल्याण: सुमारे १६ अंश सेल्सिअस.
-
डोंबिवली: सुमारे १६ अंश सेल्सिअस.
-
अंबरनाथ: सुमारे १६ अंश सेल्सिअस.
-
बदलापूर: सुमारे १६ अंश सेल्सिअस.
ही स्थानिक हवामान सेवेने दिलेली अंदाजित किमान तापमाने आहेत; कल्याण, डोंबिवली, अंबरनाथ आणि बदलापूरसाठी स्वतंत्र IMD निरीक्षण केंद्रांची प्रत्यक्ष नोंद म्हणून त्यांचा अर्थ घेऊ नये.
उत्तर-पश्चिमेकडील वाऱ्यांमुळे तापमानात घट
हवामानातील या बदलामागे उत्तर-पश्चिमेकडून वाहणारे वारे महत्त्वाचे ठरत असल्याचे IMD च्या शास्त्रज्ञांनी स्पष्ट केले आहे. या वाऱ्यांमुळे दख्खनच्या पठारी भागात रात्रीचे तापमान कमी झाले आहे. बंगालच्या उपसागरातील चक्रीवादळामुळे दक्षिण द्वीपकल्पातील वाऱ्यांच्या प्रवाहात बदल झाला होता. पुढील काही दिवसांत दक्षिण-पूर्वेकडील वारे पुन्हा सक्रिय झाल्यास महाराष्ट्रातील काही भागांतील किमान तापमानात हळूहळू वाढ होऊ शकते.
IMD च्या २० ते २६ नोव्हेंबरच्या विस्तारित अंदाजानुसार महाराष्ट्राच्या बहुतांश भागांत किमान तापमान सामान्यापेक्षा कमी राहण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर २७ नोव्हेंबर ते ३ डिसेंबर या कालावधीत किमान तापमानात साधारण एक ते दोन अंशांनी वाढ होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
पहाटेच्या प्रवासात नागरिकांनी काळजी घेण्याचे आवाहन
थंडीचा प्रभाव विशेषतः पहाटे आणि रात्री अधिक जाणवत असल्याने सकाळी लवकर कामासाठी बाहेर पडणारे नागरिक, विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक आणि दुचाकीस्वारांनी आवश्यक ती खबरदारी घेणे गरजेचे आहे. तापमान कमी असलेल्या ग्रामीण आणि शेतीप्रधान भागांत पहाटेच्या वेळी गारवा अधिक जाणवू शकतो.
शेतकऱ्यांनीही स्थानिक हवामान अंदाज लक्षात घेऊन पिकांचे नियोजन करावे. पुढील काही दिवसांत तापमानात होणारे बदल आणि जिल्हानिहाय हवामान परिस्थिती यावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
थोडक्यात
-
धुळे येथे ६.३°, निफाड ६.५° आणि जळगाव येथे ८° किमान तापमान.
-
नाशिकमध्ये १०° आणि पुणे शहरात ११.३° तापमानाची नोंद.
-
शिरूरमध्ये हंगामातील पहिले एक अंकी तापमान ९.४°.
-
मुंबई सांताक्रूझ १६.२°, कुलाबा २१.८° आणि ठाणे २०.२° (IMD निरीक्षण).
-
कल्याण, डोंबिवली, अंबरनाथ आणि बदलापूरसाठी स्थानिक अंदाजानुसार रात्रीचे किमान तापमान सुमारे १६°.
-
पुण्यात पुढील ४८ तासांत ११–१२° तापमानाचा अंदाज; त्यानंतर किंचित वाढ अपेक्षित.

