नवी दिल्ली, २४ जुलै : देशातील केंद्रीय भरती परीक्षांमध्ये पारदर्शकता, विश्वासार्हता आणि सुरक्षितता वाढविण्यासाठी केंद्र सरकार मोठा संस्थात्मक बदल करण्याच्या तयारीत आहे. UPSC च्या धर्तीवर सर्व केंद्रीय भरती परीक्षा एकाच स्वतंत्र प्राधिकरणामार्फत (Independent Exam Authority) घेण्याचा प्रस्ताव विचाराधीन असून, यासाठी तज्ज्ञांशी सल्लामसलत सुरू असल्याची माहिती समोर आली आहे. या प्रस्तावाला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचेही समर्थन असल्याचे वृत्त असून, पुढील वर्षापासून नवीन व्यवस्था लागू करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
संपूर्ण परीक्षा प्रक्रिया एकाच संस्थेकडे
प्रस्तावित प्राधिकरणाकडे Question Paper Setting, Exam Centres ची निवड, Invigilators ची नियुक्ती, परीक्षा व्यवस्थापन, उत्तरपत्रिकांचे मूल्यमापन आणि Result Declaration या संपूर्ण प्रक्रियेची जबाबदारी असेल. त्यामुळे एका परीक्षेसाठी विविध संस्थांवर अवलंबून राहण्याची गरज कमी होऊन जबाबदारी निश्चित होईल.
Paper Leak आणि गैरव्यवहार रोखण्यावर भर
अलीकडील काळात विविध केंद्रीय भरती आणि प्रवेश परीक्षांमधील Paper Leak आणि गैरव्यवहाराच्या घटनांमुळे परीक्षा व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते. त्यानंतर परीक्षा प्रणाली अधिक सुरक्षित, तंत्रज्ञानाधारित आणि उत्तरदायी करण्यासाठी केंद्र सरकारकडून व्यापक सुधारणांवर भर दिला जात आहे.
UPSC प्रमाणे स्वतंत्र आणि पारदर्शक व्यवस्था
सूत्रांच्या माहितीनुसार, प्रस्तावित संस्था UPSC च्या कार्यपद्धतीप्रमाणे स्वतंत्र स्वरूपात कार्य करेल. परीक्षा आयोजित करण्यापासून अंतिम निकाल जाहीर करण्यापर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया एका संस्थेच्या नियंत्रणाखाली असल्याने समन्वय सुधारेल आणि पारदर्शकता वाढण्याची अपेक्षा आहे.
तज्ज्ञांशी सल्लामसलत सुरू
या प्रस्तावावर शिक्षण, परीक्षा व्यवस्थापन, तंत्रज्ञान आणि प्रशासन क्षेत्रातील तज्ज्ञांशी चर्चा सुरू आहे. नवीन प्रणालीची रचना, कायदेशीर चौकट, तांत्रिक यंत्रणा आणि अंमलबजावणीचा रोडमॅप तयार करण्याचे काम सुरू असल्याचे वृत्त आहे.
पुढील वर्षापासून अंमलबजावणीचे लक्ष्य
सरकारचे उद्दिष्ट पुढील वर्षापासून या नव्या व्यवस्थेची अंमलबजावणी सुरू करण्याचे असल्याचे वृत्त आहे. मात्र, यासंदर्भात अद्याप कोणतीही अधिकृत अधिसूचना किंवा अंतिम मंजुरी जाहीर करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे अंतिम स्वरूप सरकारच्या निर्णयानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
भरती प्रक्रियेत वाढणार विश्वास
तज्ज्ञांच्या मते, स्वतंत्र परीक्षा प्राधिकरण अस्तित्वात आल्यास भरती प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि कार्यक्षमतेला चालना मिळू शकते. तसेच परीक्षा व्यवस्थापनाचे मानकीकरण, तांत्रिक सुरक्षा आणि उमेदवारांचा विश्वास वाढविण्यासही मदत होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.