टोकियो / योकोहामा, २० मे — जपानने Clean Energy आणि Synthetic Fuels क्षेत्रात मोठी झेप घेत वातावरणातील कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) आणि पाण्याच्या मदतीने वापरण्यायोग्य इंधन तयार करण्याचा प्रयोग यशस्वी केला आहे. जपानची प्रमुख तेल कंपनी ENEOS Corporation ने Yokohama येथील आपल्या Facility मध्ये CO₂ आणि पाण्यातून मिळवलेल्या Hydrogen च्या मदतीने Synthetic Fuel चे उत्पादन सुरू केले आहे.
🚨 ‘हवेतून इंधन’ तयार करण्याचा जपानचा प्रयोग यशस्वी ! 🇯🇵⚡
ENEOS ने CO₂ आणि पाण्याच्या मदतीने Synthetic Fuel तयार करण्यात यश मिळवले आहे. भविष्यात ऊर्जा क्षेत्रात मोठे बदल शक्य.
सविस्तर बातमी :- https://t.co/i5yz7ztQuh#Japan #SyntheticFuel #CleanEnergy #Technology#FutureTech pic.twitter.com/7JUMe4UZHP
— Kalyan Vaibhav News (@KalyanVaibhav10) May 20, 2026
या प्रक्रियेत:
- वातावरणातून थेट CO₂ Capture केले जाते
- Renewable Energy वापरून पाण्यातून Hydrogen वेगळा केला जातो
- त्यानंतर Fischer–Tropsch Synthesis प्रक्रियेद्वारे Liquid Hydrocarbons तयार केले जातात
अशा पद्धतीने Synthetic Petroleum निर्मिती केली जाते.
विशेष म्हणजे, हे Fuel “drop-in ready” असल्याचे सांगितले जात आहे. म्हणजेच हे इंधन :
- सध्याच्या कारमध्ये
- विमानांमध्ये
- जहाजांमध्ये
- विद्यमान Fuel Pipelines मध्ये
कोणतेही मोठे बदल न करता थेट वापरता येऊ शकते. ENEOS ने या इंधनावर प्रत्यक्ष वाहने चालवून चाचण्याही केल्या असून, तंत्रज्ञान प्रत्यक्षात कार्यक्षम असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, या तंत्रज्ञानामुळे भविष्यात तेलसाठे नसलेल्या देशांनाही स्वतःचे इंधन तयार करणे शक्य होऊ शकते. विशेषतः Aviation, Shipping आणि Heavy Industry सारख्या क्षेत्रांमध्ये पूर्ण Electrification कठीण असल्याने Synthetic fuel हा मोठा पर्याय ठरू शकतो.
मात्र, या तंत्रज्ञानासमोर मोठे आर्थिक आव्हानही आहे. Synthetic Fuel निर्मितीसाठी प्रचंड प्रमाणात Renewable Electricity लागते. वाढत्या खर्चामुळे ENEOS ने २०२५ मध्ये या प्रकल्पाच्या पुढील व्यावसायिक विस्ताराला तात्पुरता विराम दिल्याचे वृत्त समोर आले होते.
तरीही, विज्ञानाच्या दृष्टीने हा प्रयोग महत्त्वाचा मानला जात आहे. हवेतून इंधन तयार करण्याचे तंत्रज्ञान प्रत्यक्षात शक्य असल्याचे या प्रकल्पाने सिद्ध केले असून, भविष्यात उत्पादन खर्च कमी करण्यात यश आले तर जागतिक ऊर्जा बाजार, तेल अर्थव्यवस्था आणि भू-राजकीय समीकरणांमध्ये मोठे बदल घडू शकतात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.