ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे ७५व्या वर्षी निधन; गोव्यातील निवासस्थानी हृदयविकाराचा तीव्र झटका !

पणजी, ८ ऑक्टोबर : मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ अभिनेते, दिग्दर्शक आणि रंगकर्मी नाना पाटेकर यांचे गुरुवारी पहाटे गोव्यात निधन झाले. ते ७५ वर्षांचे होते. गोव्यातील डोना पावला येथील त्यांच्या निवासस्थानी ते पहाटे अस्वस्थ झाल्यानंतर बेशुद्ध अवस्थेत आढळले. त्यांना तातडीने मणिपाल रुग्णालयात नेण्यात आले. डॉक्टरांनी सुमारे ४५ मिनिटे CPR आणि पुनरुज्जीवनाचे प्रयत्न केले; मात्र त्यांना वाचवता आले नाही. रुग्णालयातील डॉक्टरांच्या माहितीनुसार, त्यांना पहाटे सुमारे ५.२० वाजता मृत घोषित करण्यात आले.

पहाटे अचानक प्रकृती बिघडली

उपलब्ध माहितीनुसार, नाना पाटेकर यांना पहाटे प्रकृती अस्वस्थ वाटत असल्याचे त्यांनी एका मित्राला कळवले होते. त्यानंतर त्यांच्या प्रकृतीत अचानक बिघाड झाला आणि ते बेशुद्ध अवस्थेत आढळले. त्यांच्या कुटुंबीय आणि परिचितांनी तातडीने वैद्यकीय मदत मागवली.

त्यांना डोना पावला येथील निवासस्थानातून मणिपाल रुग्णालयात नेण्यात आले. रुग्णालयात डॉक्टरांनी सुमारे ४५ मिनिटे CPR आणि इतर वैद्यकीय उपायांनी त्यांना वाचवण्याचा प्रयत्न केला. मात्र उपचारांना प्रतिसाद मिळाला नाही.

मृत्यूचे नेमके वैद्यकीय कारण तपासणीअंती स्पष्ट होणार

मणिपाल रुग्णालयातील डॉक्टरांनी नाना पाटेकर यांना Cardiac Arrest झाल्याचे सांगितले आहे. मात्र, त्यांच्या मृत्यूचे नेमके वैद्यकीय कारण अधिकृतपणे निश्चित करण्यासाठी Post-mortem प्रक्रिया करण्यात येणार असल्याचेही वृत्त आहे.

रुग्णालयाच्या माहितीनुसार, नाना पाटेकर हे त्या रुग्णालयाचे नोंदणीकृत रुग्ण नव्हते. त्यामुळे प्रकरण Medico-Legal Case म्हणून नोंदवण्यात आले असून, पुढील वैद्यकीय आणि कायदेशीर प्रक्रिया करण्यात येत आहे.

जवळपास पाच दशकांची दमदार कारकीर्द

नाना पाटेकर यांचे मूळ नाव विश्वनाथ पाटेकर. महाराष्ट्रात जन्मलेल्या नाना पाटेकर यांनी रंगभूमीपासून आपल्या अभिनय प्रवासाला सुरुवात केली आणि पुढे हिंदी तसेच मराठी चित्रपटसृष्टीत स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली.

१९७८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘गमन’ या चित्रपटातून त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. त्यानंतर ‘अंकुश’, ‘परिंदा’, ‘अंगार’, ‘क्रांतिवीर’, ‘अग्निसाक्षी’, ‘अब तक छप्पन’, ‘अपहरण’, ‘नटसम्राट’ आणि ‘वेलकम’ यांसारख्या चित्रपटांमधून त्यांनी विविधांगी भूमिका साकारल्या. गंभीर, सामाजिक आणि वास्तववादी भूमिकांसोबतच विनोदी व्यक्तिरेखांमध्येही त्यांनी आपली स्वतंत्र छाप पाडली.

‘क्रांतिवीर’पासून ‘वेलकम’पर्यंत अजरामर भूमिका

नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाची खासियत म्हणजे संवादफेकीतील तीव्रता, चेहऱ्यावरील भाव आणि व्यक्तिरेखेतील अंतर्गत संघर्ष प्रभावीपणे मांडण्याची क्षमता. ‘परिंदा’ आणि ‘क्रांतिवीर’सारख्या चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिका भारतीय चित्रपटसृष्टीतील उल्लेखनीय अभिनयांमध्ये गणल्या जातात.

‘स्लमडॉग मिलियनेअर’चे दिग्दर्शक मीरा नायर यांच्या ‘सलाम बॉम्बे!’ या चित्रपटामुळे त्यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही मोठी ओळख मिळाली. दुसरीकडे ‘वेलकम’मधील उदय शेट्टी या व्यक्तिरेखेमुळे त्यांच्या अभिनयातील विनोदी बाजू नव्या पिढीपर्यंत पोहोचली.

‘नटसम्राट’मधून मराठी रंगभूमी आणि साहित्याशी नाते

नाना पाटेकर यांनी हिंदी चित्रपटांबरोबरच मराठी चित्रपट आणि रंगभूमीशीही आपले नाते कायम ठेवले. ‘नटसम्राट’मधील त्यांची भूमिका विशेष गाजली. मराठी भाषेतील त्यांच्या अभिनयामुळे महाराष्ट्रातील प्रेक्षकांमध्ये त्यांना वेगळी आणि अत्यंत जवळची ओळख मिळाली.

त्यांचा अभिनय केवळ मनोरंजनापुरता मर्यादित राहिला नाही. सामाजिक वास्तव, मानवी संघर्ष आणि व्यवस्थेतील विसंगती यांना त्यांच्या अनेक भूमिकांनी प्रभावीपणे पडद्यावर मांडले. त्यामुळे त्यांच्या निधनाने मराठी तसेच हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एका वैशिष्ट्यपूर्ण अभिनयशैलीचा मोठा अध्याय संपला आहे.

अभिनयासोबत दिग्दर्शनातही ठसा

नाना पाटेकर यांनी केवळ अभिनेता म्हणूनच नव्हे तर दिग्दर्शक म्हणूनही काम केले. १९९१ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘प्रहार: द फायनल अटॅक’ या चित्रपटातून त्यांनी दिग्दर्शन क्षेत्रात प्रवेश केला. भारतीय लष्कराच्या पार्श्वभूमीवरील या चित्रपटात त्यांनी प्रमुख भूमिकाही साकारली.

चित्रपट आणि रंगभूमीबरोबरच सामाजिक कार्याशीही त्यांचा संबंध राहिला. शेतकरी आणि कृषी संकटामुळे प्रभावित कुटुंबांना मदत करण्यासाठी त्यांनी विविध उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला होता. तसेच ते Territorial Army शीही संबंधित होते आणि त्यांना मानद Lieutenant Colonel पद देण्यात आले होते.

National Film Awards आणि Padma Shri ने सन्मान

नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाची राष्ट्रीय पातळीवरही दखल घेण्यात आली. त्यांना तीन National Film Awards मिळाले. भारतीय चित्रपट आणि कला क्षेत्रातील योगदानासाठी भारत सरकारने २०१३ मध्ये त्यांना Padma Shri पुरस्काराने सन्मानित केले.

जवळपास पाच दशकांच्या कारकिर्दीत त्यांनी गंभीर, सामाजिक, राजकीय, लष्करी आणि विनोदी अशा विविध प्रकारच्या व्यक्तिरेखा साकारल्या. त्यामुळे भारतीय चित्रपटसृष्टीतील अष्टपैलू आणि प्रभावी कलाकार म्हणून त्यांची स्वतंत्र ओळख निर्माण झाली.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याकडून श्रद्धांजली

नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शोक व्यक्त केला. त्यांनी नाना पाटेकर यांच्या अभिनयातील अष्टपैलूत्व, सर्जनशीलता आणि प्रभावी व्यक्तिमत्त्वाचा उल्लेख करत त्यांच्या भूमिका अनेक पिढ्यांच्या स्मरणात राहतील, अशा भावना व्यक्त केल्या.

नाना पाटेकर यांच्या निधनामुळे भारतीय चित्रपटसृष्टीत मोठी पोकळी निर्माण झाल्याची भावना विविध क्षेत्रांतून व्यक्त होत आहे. कलाकार, सहकारी आणि चाहत्यांकडून सोशल मीडियावर श्रद्धांजली वाहिली जात आहे.

अखेरच्या दिवसांतही कामाशी जोडलेले राहिले

नाना पाटेकर यांनी निधनाच्या काही दिवस आधीच गोव्यातील एका सार्वजनिक कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली होती. ४ ऑक्टोबर रोजी डोना पावला येथे आयोजित Samraat Club International च्या कार्यक्रमात त्यांनी सहभाग घेतला होता. या कार्यक्रमातील त्यांची उपस्थिती त्यांच्या अखेरच्या सार्वजनिक कार्यक्रमांपैकी एक ठरली.

नाना पाटेकर यांचे निधन हे केवळ एका अभिनेत्याचे जाणे नाही, तर भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एका स्वतंत्र अभिनयशैलीचा आणि प्रभावी आवाजाचा अंत आहे. मराठी रंगभूमीपासून हिंदी चित्रपटसृष्टीपर्यंत त्यांनी साकारलेल्या असंख्य व्यक्तिरेखा त्यांच्या चाहत्यांच्या आणि प्रेक्षकांच्या स्मरणात कायम राहतील.

थोडक्यात

• ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे वयाच्या ७५व्या वर्षी निधन झाले.
• गोव्यातील डोना पावला येथील निवासस्थानी ते बेशुद्ध अवस्थेत आढळले.
• त्यांना तातडीने मणिपाल रुग्णालयात दाखल करण्यात आले.
• डॉक्टरांनी सुमारे ४५ मिनिटे CPR देऊन त्यांना वाचवण्याचा प्रयत्न केला.
• पहाटे ५.२० वाजता त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.
• डॉक्टरांनी Cardiac Arrest झाल्याचे सांगितले असून, मृत्यूचे नेमके कारण Post-mortem नंतर अधिक स्पष्ट होणार आहे.
• नाना पाटेकर यांची कारकीर्द जवळपास पाच दशकांची होती.
• ‘परिंदा’, ‘क्रांतिवीर’, ‘सलाम बॉम्बे!’, ‘अब तक छप्पन’, ‘नटसम्राट’ आणि ‘वेलकम’ यांसारख्या चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिका विशेष गाजल्या.
• त्यांना तीन National Film Awards आणि २०१३ मध्ये Padma Shri मिळाला होता.
• त्यांच्या निधनाने मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीत मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.