नवी दिल्ली, ४ ऑगस्ट : भारतीय सैन्याने (Indian Army) स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानाला मोठे प्रोत्साहन देत ‘शत्रुंजय’ (Shatrunjay) Counter-Unmanned Aerial System (C-UAS) आपल्या ताफ्यात समाविष्ट केले आहे. दिल्लीस्थित Bhumi Entech Equipments या भारतीय कंपनीने विकसित केलेली ही अत्याधुनिक Anti-Drone System शत्रूच्या ड्रोनचा शोध घेणे, त्यांचा मागोवा घेणे, ओळख पटवणे आणि आवश्यकतेनुसार त्यांना निष्प्रभ (Neutralise) करण्यास सक्षम असल्याचे सांगितले जात आहे.
ड्रोन धोक्यांवर बहुस्तरीय संरक्षण
‘शत्रुंजय’ ही आधुनिक Counter-UAS प्रणाली असून ती Radio Frequency (RF) Detection, Direction Finding, AI आधारित Electro-Optical Tracking, Drone Classification आणि RF Jamming यांसारख्या तंत्रज्ञानांचा वापर करते. यामुळे संशयास्पद ड्रोनचे लवकर निदान करून त्यांच्यावर प्रभावी कारवाई करता येते.
Battlefield साठी खास डिझाइन
कंपनीच्या माहितीनुसार, ही प्रणाली स्थिर (Static) तसेच Mobile Deployment या दोन्ही स्वरूपात वापरता येते. कठीण हवामानातही कार्यक्षम राहण्यासाठी तिची रचना करण्यात आली असून सीमावर्ती भाग, लष्करी तळ, विमानतळ आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांच्या सुरक्षेसाठी ती उपयुक्त ठरू शकते.
‘आत्मनिर्भर भारत’ला बळ
स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित खासगी भारतीय कंपनीने विकसित केलेल्या प्रणालीचा सैन्यात समावेश होणे हे ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि संरक्षण क्षेत्रातील स्वदेशीकरणासाठी महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. यामुळे भारतीय संरक्षण उद्योगाला चालना मिळण्याबरोबरच भविष्यातील Counter-Drone क्षमता अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
ड्रोन युद्धाच्या बदलत्या स्वरूपात महत्त्वाची भर
अलीकडील संघर्षांमध्ये लहान आणि स्वस्त ड्रोनचा वाढता वापर लक्षात घेता, अशा Counter-Drone Systems चे महत्त्व मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. ‘शत्रुंजय’ सारख्या प्रणालीमुळे भारतीय सैन्याला कमी उंचीवरून येणाऱ्या ड्रोन धोक्यांचा वेगाने सामना करण्यास मदत होणार आहे.