ठाणे, १ सप्टेंबर : ठाणे-भिवंडी-कल्याण-उल्हासनगर पट्ट्यातील मेट्रो जोडणीला अखेर मोठी चालना मिळाली आहे. केंद्र सरकारने मुंबई मेट्रो Line 5 च्या सुधारित मार्गाला आणि Durgadi-Kalyan-Ulhasnagar या विस्ताराला Line 5A म्हणून अधिकृत मंजुरी दिली आहे. २८ ऑगस्ट २०२६ रोजी जारी झालेल्या केंद्राच्या अधिसूचनेनंतर उर्वरित मार्गासाठी निविदा प्रक्रिया पुढे नेण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
ठाणे ते उल्हासनगरपर्यंत मेट्रोचे जाळे
सुधारित आराखड्यानुसार Line 5 ठाणे-भिवंडी-दुर्गाडीपर्यंत, तर Line 5A दुर्गाडीपासून कल्याण आणि उल्हासनगरपर्यंत जाणार आहे.
विस्तारित Line 5 आणि 5A मिळून संपूर्ण मार्गाची लांबी ३४.२१ किलोमीटर होणार असून, एकूण अंदाजित खर्च सुमारे ₹१८,१३० कोटी आहे.
पहिला ठाणे–भिवंडी टप्पा डिसेंबरमध्ये
Line 5 च्या पहिल्या टप्प्याचे काम बाळकुम ते धामणकर नाका, भिवंडी या ११.९ किलोमीटर मार्गावर सुरू आहे. या टप्प्यावर सहा उन्नत स्थानके असून काम अंतिम टप्प्यात पोहोचले आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार हा टप्पा डिसेंबर २०२६ मध्ये प्रवाशांसाठी सुरू करण्याचे लक्ष्य आहे.
भिवंडी-दुर्गाडी मार्ग १०.४८ किमी
पुढील टप्प्यात भिवंडी ते दुर्गाडी, कल्याण हा १०.४८ किलोमीटरचा मार्ग उभारला जाणार आहे.
या टप्प्यासाठी सुमारे ₹७,३२६ कोटींचा खर्च अपेक्षित आहे. सुधारित आराखड्यातील बदलांमुळे जमीन संपादन, पुनर्वसन आणि विद्यमान रस्ते प्रकल्पांशी संबंधित अडथळे दूर करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
Line 5A ने कल्याण–उल्हासनगर जोडले जाणार
दुर्गाडीपासून पुढे ११.८३ किलोमीटरची Line 5A असणार आहे. या मार्गावर खडकपाडा, भोईरवाडी आणि कल्याणकडे जाणारा मार्ग तसेच उल्हासनगरकडे जाणारा स्वतंत्र Spur प्रस्तावित आहे.
Line 5A चा अंदाजित खर्च ₹४,०६३ कोटी आहे.
केंद्राच्या अधिसूचनेत स्थानकांचा मार्ग स्पष्ट
केंद्र सरकारच्या २८ ऑगस्टच्या अधिसूचनेत सुधारित मार्ग अधिकृतपणे नमूद करण्यात आला आहे. त्यानुसार Line 5 मध्ये कापूरबावडी, बाळकुम, कशेळी, काल्हेर, पूर्णा, अंजूरफाटा, धामणकर नाका, भिवंडी, टेमघर, राजणोळी, गोवेगाव, कोनगाव पश्चिम आणि कोनगाव पूर्व या भागांचा समावेश आहे.
Line 5A मध्ये दुर्गाडी, खडकपाडा, भोईरवाडी, छत्रपती शिवाजी पथ, कल्याण, शांतिनगर, छत्रपती शिवाजी चौक आणि उल्हासनगर या मार्गाचा समावेश आहे.
आता निविदा प्रक्रियेला वेग
केंद्राची मंजुरी मिळाल्याने उर्वरित मार्गासाठी बांधकाम निविदा प्रक्रिया पुढे नेण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
MMRDA ने Line 5A साठी General Consultant नियुक्त करण्याची प्रक्रिया यापूर्वीच सुरू केली असून, नागरी बांधकामासाठी निविदा कागदपत्रे तयार करण्याचे कामही सुरू आहे.
कल्याण–डोंबिवली आणि उल्हासनगरला मोठा फायदा
या मेट्रो मार्गामुळे कल्याण, डोंबिवली, भिवंडी आणि उल्हासनगर या वेगाने वाढणाऱ्या भागांना ठाणे आणि मुंबईशी अधिक सक्षम सार्वजनिक वाहतूक जोडणी मिळण्याची अपेक्षा आहे.
Line 5A पुढे प्रस्तावित Metro Line 12 शी जोडली जाणार असल्याने कल्याणमार्गे नवी मुंबईकडे जाणाऱ्या प्रवाशांनाही भविष्यात पर्यायी सार्वजनिक वाहतूक मार्ग उपलब्ध होऊ शकतो.
रेल्वेवरील ताण कमी करण्याची अपेक्षा
कल्याण आणि आसपासच्या भागातील लोकल रेल्वेवर मोठ्या प्रमाणात प्रवासी अवलंबून आहेत. त्यामुळे मेट्रो सुरू झाल्यानंतर रस्ते वाहतूक आणि उपनगरी रेल्वेवरील ताण कमी करण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
विशेषतः भिवंडी आणि उल्हासनगरसारख्या मोठ्या नागरी व औद्योगिक केंद्रांना उच्च क्षमतेच्या सार्वजनिक वाहतुकीशी जोडणे हा या विस्तारित मार्गाचा महत्त्वाचा उद्देश आहे.
मात्र पूर्ण मार्गासाठी अजून वेळ
केंद्राची मंजुरी आणि निविदा प्रक्रियेला मिळालेली चालना ही महत्त्वाची पायरी असली तरी संपूर्ण Line 5 आणि 5A तातडीने सुरू होणार नाही. उर्वरित मार्गाचे बांधकाम, जमीन संपादन, विविध परवानग्या आणि इतर प्रक्रिया पूर्ण कराव्या लागणार आहेत.
उपलब्ध माहितीनुसार संपूर्ण विस्तारित मार्गाचे बांधकाम २०३०-३१ पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य आहे.
थोडक्यात : ठाणे-भिवंडी-कल्याण-उल्हासनगर मेट्रो प्रकल्पाला केंद्र सरकारच्या २८ ऑगस्टच्या मंजुरीमुळे मोठी चालना मिळाली आहे. सुधारित Line 5 ठाणे ते दुर्गाडी आणि Line 5A दुर्गाडी-कल्याण-उल्हासनगर असा मार्ग जोडणार आहे. पहिला बाळकुम–धामणकर नाका ११.९ किमी टप्पा डिसेंबर २०२६ मध्ये सुरू करण्याचे लक्ष्य असून, पुढील भिवंडी–दुर्गाडी १०.४८ किमी टप्प्यासाठी ₹७,३२६ कोटी, तर Line 5A च्या ११.८३ किमी विस्तारासाठी ₹४,०६३ कोटी खर्च अपेक्षित आहे. संपूर्ण विस्तारित मेट्रो मार्ग ३४.२१ किमीचा होणार असून, भविष्यात कल्याण-डोंबिवली, भिवंडी आणि उल्हासनगरच्या सार्वजनिक वाहतुकीला मोठा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.