ठाणे, २६ ऑगस्ट : देशातील पहिल्या Bullet Train प्रकल्पाच्या महाराष्ट्रातील कामाला आता वेग आला आहे. मुंबई-अहमदाबाद High-Speed Rail मार्गिकेतील शिळफाटा ते महाराष्ट्र-गुजरात सीमेवरील जरोली या १३५.४५ किलोमीटरच्या पट्ट्यात मोठ्या प्रमाणावर बांधकाम सुरू आहे. केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी मंगळवारी या कामाची दृश्ये आणि प्रगतीची माहिती प्रसिद्ध केली.
🚅ठाणे जिल्ह्यात #BulletTrain प्रकल्पाला वेग !
🛤️ शिळफाटा–जरोली १३५.४५ किमी मार्गावर बांधकाम वेगाने सुरू.
🌉 उल्हास व वैतरणा नदीवर मोठे पूल, ७ बोगद्यांची कामेही पुढे.
🏗️ सुमारे ७४ किमीचा भाग गर्डर उभारणीसाठी सज्ज.🔗 https://t.co/kFgyMQvOs7#Thane #Mumbai #Ahmedabad pic.twitter.com/Zwu9UCreDy
— Kalyan Vaibhav News (@KalyanVaibhav10) August 26, 2026
१३५.४५ किमीचा उन्नत मार्ग
शिळफाटा ते जरोली या संपूर्ण पट्ट्याची लांबी १३५.४५ किमी आहे. यापैकी तब्बल १२४.०२७ किमी भागात व्हायाडक्ट आणि पूल उभारले जाणार आहेत.
या मार्गावर ठाणे, विरार आणि बोईसर अशी तीन उन्नत स्थानके असतील.
७४ किमी भाग गर्डरसाठी सज्ज
या पट्ट्यातील खांब उभारणीचे काम मोठ्या प्रमाणावर पुढे गेले आहे. १०० किमीहून अधिक अंतरावर खांबांचे काम सुरू असून सुमारे ७४ किमीचे खांब व्हायाडक्ट गर्डर बसवण्यासाठी सज्ज झाले आहेत.
गर्डर उभारणीसाठी महाराष्ट्रात ९ Casting Yard, ७ Full-Span Launching Gantry आणि ८ SBS Launching Gantry कार्यरत आहेत.
ठाणे स्थानक मॅन्ग्रोव्हचे नुकसान टाळून
ठाण्यातील Bullet Train स्थानकाची रचना पर्यावरणाचा विचार करून करण्यात येत आहे. मॅन्ग्रोव्ह क्षेत्रावर होणारा परिणाम कमी करण्यासाठी स्थानकाचा Concourse जमिनीपासून सुमारे १२ मीटर उंचीवर ठेवण्यात येणार आहे.
यामुळे संवेदनशील पर्यावरणीय क्षेत्राचे कमीत कमी नुकसान होईल, असा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
उल्हास आणि वैतरणा नदीवर मोठे पूल
या मार्गिकेत अनेक मोठ्या नद्यांवर पूल उभारले जात आहेत.
उल्हास नदीवर ४६० मीटर लांबीचा पूल, तर वैतरणा नदीवर तब्बल २.३२ किलोमीटर लांबीचा पूल उभारण्यात येत आहे. याशिवाय जगणी नदीवर ५१० मीटरचा पूल प्रस्तावित आहे.
सात बोगद्यांचे काम
या १३५.४५ किमीच्या पट्ट्यात ७ डोंगरी बोगदे उभारले जाणार आहेत. त्यापैकी तीन बोगद्यांचे Breakthrough पूर्ण झाले असून, त्यानंतर Drainage, Waterproofing आणि Tunnel Liningची कामे सुरू आहेत.
३६ पूल आणि Crossing
या मार्गिकेत एकूण ३६ पूल आणि विविध Crossing असतील. त्यापैकी १२ Steel Bridge मोठ्या रेल्वे मार्गिका, उल्हास नदी, मुंबई–नाशिक महामार्ग आणि इतर महत्त्वाच्या ठिकाणांवर उभारले जात आहेत.
महाराष्ट्रातील Bullet Train मार्गाला नवे रूप
मुंबई–अहमदाबाद High-Speed Rail प्रकल्पातील महाराष्ट्राचा हा भाग अत्यंत आव्हानात्मक आहे. ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यातील डोंगर, नद्या, रेल्वे मार्ग, महामार्ग आणि पर्यावरणीय संवेदनशील क्षेत्रातून ही मार्गिका जात असल्याने अभियांत्रिकीच्या दृष्टीने मोठी कामे करावी लागत आहेत.
मात्र सध्या खांब, पूल, बोगदे आणि स्थानकांची कामे एकाच वेळी पुढे जात असल्याने प्रकल्पाला प्रत्यक्ष आकार येताना दिसत आहे.
ठाणे स्थानक का महत्त्वाचे?
Bullet Train मार्गावरील ठाणे स्थानक केवळ मुंबईकडे जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी महत्त्वाचे ठरणार नाही, तर भविष्यातील इतर लांब पल्ल्याच्या रेल्वे मार्गिकांशी जोडणीच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे ठरणार आहे.
ठाण्यातील स्थानक आणि त्यासोबतचा रेल्वे देखभाल डेपो या प्रकल्पाच्या महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांमध्ये समाविष्ट आहेत.
महाराष्ट्रातील कामाचा वेग वाढतोय
महाराष्ट्रातील Bullet Train प्रकल्पाच्या विविध भागांत आता प्रत्यक्ष बांधकाम मोठ्या प्रमाणावर सुरू झाले आहे. विशेषतः खांब उभारणी, गर्डर लॉन्चिंग, पूल आणि बोगद्यांची कामे वेगाने पुढे जात आहेत.
यामुळे काही वर्षांपूर्वी कागदावर असलेला हा प्रकल्प आता प्रत्यक्षात आकार घेत असल्याचे चित्र आहे.
थोडक्यात : मुंबई-अहमदाबाद Bullet Train प्रकल्पातील शिळफाटा–जरोली १३५.४५ किमीच्या महाराष्ट्रातील पट्ट्याचे काम वेगाने सुरू आहे. यापैकी १२४.०२७ किमी भागात व्हायाडक्ट आणि पूल असतील. १०० किमीहून अधिक भागात खांबांचे काम सुरू असून सुमारे ७४ किमीचा भाग गर्डर बसवण्यासाठी तयार झाला आहे. ठाणे स्थानकाची रचना मॅन्ग्रोव्हचे संरक्षण लक्षात घेऊन केली जात आहे. उल्हास नदीवर ४६० मीटर आणि वैतरणा नदीवर २.३२ किमीचा पूल, तसेच सात डोंगरी बोगदे या प्रकल्पाची वैशिष्ट्ये आहेत.