कल्याण, ७ सप्टेंबर : कल्याण रेल्वे स्थानकातील Origin AC Waiting Lounge मध्ये रेल्वे Vigilance पथकाच्या अचानक तपासणीत अन्नपदार्थांच्या साठवणुकीतील गंभीर अनियमितता समोर आली आहे. रविवारी झालेल्या या तपासणीत सडलेले चिकन, अंडी आणि इतर खाद्यपदार्थ अस्वच्छ परिस्थितीत आढळल्याचे रेल्वे Vigilance पथकाच्या कारवाईनंतर समोर आले. त्याचवेळी स्थानक परिसरात स्वयंपाक करण्यासंबंधीच्या निर्बंधांचे उल्लंघन करून विविध Cooking Equipment वापरले जात असल्याचेही आढळले.
सडलेले चिकन, अंडी आणि खाद्यपदार्थ आढळले
तपासणीदरम्यान Frozen Chicken, Momos, Noodles, Red Chicken आणि अंडी अस्वच्छ तसेच खराब अवस्थेत आढळल्याचे वृत्त आहे. खाद्यपदार्थांची साठवणूक आणि हाताळणी योग्य पद्धतीने केली जात नसल्याचे निरीक्षण Vigilance पथकाने नोंदवले.
प्रवाशांना खाद्यपदार्थ पुरवणाऱ्या सुविधेमध्ये अशा प्रकारची परिस्थिती आढळल्याने अन्नाची गुणवत्ता, साठवणूक आणि स्वच्छतेच्या मानकांबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
स्वयंपाकासाठी वापरली जाणारी उपकरणे जप्त
स्थानक परिसरात स्वयंपाक करण्यावर असलेल्या निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर पथकाला अनेक विद्युत उपकरणे वापरात असल्याचे आढळले. कारवाईत दोन Electric Griddle, Sandwich Griller, Electric Induction Cooktop, Oven आणि Deep Fryer यांसह इतर उपकरणे जप्त करण्यात आली.
या उपकरणांच्या माध्यमातून Chicken Frankie, French Fries, Pizza, Tea आणि Burger यांसारखे खाद्यपदार्थ तयार केले जात असल्याचे तपासणीत समोर आले. जप्त केलेली उपकरणे पुढील कारवाईसाठी Parcel LPO कडे पाठवण्यात आली आहेत.
अनधिकृत विक्रेता कागदपत्रांविना कार्यरत
तपासणीदरम्यान एक अनधिकृत विक्रेताही आढळून आला. त्याच्याकडे वैध ओळखपत्र, Medical Certificate आणि विक्रीसाठी आवश्यक इतर कागदपत्रे नसल्याचे आढळले.
रेल्वे Vigilance पथकाने संबंधित विक्रेत्याला पुढील कारवाईसाठी Railway Protection Force अर्थात RPF च्या कल्याण विभागाकडे सुपूर्द केले.
रेल्वे स्थानकांवरील अन्नविक्रीवर नियमांची सक्ती
रेल्वे स्थानक परिसरात अनधिकृत खाद्यविक्रीला परवानगी नसते. केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार, भारतीय रेल्वेने अनधिकृत Hawking आणि Vending रोखण्यासाठी नियमित तपासणी, अचानक तपासण्या आणि RPF मार्फत कारवाई करण्याची व्यवस्था केली आहे.
अधिकृत खाद्यविक्रेत्यांसाठी ओळखपत्र, वैद्यकीय तंदुरुस्ती आणि इतर तपशीलांची पडताळणी करण्यासाठी QR Code आधारित ओळखपत्र व्यवस्थाही लागू करण्यात आली आहे.
प्रवाशांच्या अन्नसुरक्षेचा मुद्दा ऐरणीवर
कल्याण रेल्वे स्थानकातून दररोज मोठ्या संख्येने प्रवासी प्रवास करतात. अशा परिस्थितीत स्थानकातील AC Waiting Lounge सारख्या प्रवाशांसाठीच्या सुविधेत खाद्यपदार्थांची साठवणूक अस्वच्छ अवस्थेत आढळणे ही बाब गंभीर मानली जात आहे.
रेल्वेच्या ‘Eat Right Station’ उपक्रमांतर्गत स्थानकांवरील खाद्यविक्रेते, Catering Units, Restaurants, Food Courts आणि इतर खाद्यविक्री केंद्रांनी सुरक्षित अन्न तयार करणे आणि स्वच्छ पद्धतीने हाताळणे अपेक्षित आहे.
लाउंजच्या व्यवस्थापनावरही प्रश्न
तपासणीदरम्यान अधिकृत कंत्राटदार म्हणून विभा गुप्ता यांचे नाव समोर आले; मात्र तपासणीच्या वेळी त्या ठिकाणी उपस्थित नसल्याचे Vigilance अधिकाऱ्यांनी सांगितल्याचे वृत्त आहे.
मात्र आढळलेल्या अनियमिततांची अंतिम जबाबदारी कोणाची आणि संबंधित कंत्राटदारावर कोणती कारवाई होणार, हे रेल्वेच्या पुढील तपासणीनंतर स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे या कारवाईनंतर केवळ उपकरणे जप्त करण्यापुरती प्रक्रिया मर्यादित राहते की व्यवस्थापनाच्या पातळीवरही जबाबदारी निश्चित केली जाते, याकडे लक्ष लागले आहे.
अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन किती महत्त्वाचे?
रेल्वे स्थानकांवरील खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत भारतीय रेल्वेने FSSAI Certification, Food Safety Supervisors, नियमित Food Sampling, CCTV Monitoring, Surprise Inspections आणि Third-Party Audits यांसारख्या उपाययोजना लागू केल्याचे केंद्र सरकारने मार्च २०२६ मध्ये स्पष्ट केले होते.
कल्याण स्थानकातील या कारवाईमुळे स्थानिक पातळीवर या नियमांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कितपत काटेकोरपणे होते, याकडे पुन्हा लक्ष वेधले गेले आहे.
थोडक्यात : कल्याण रेल्वे स्थानकातील Origin AC Waiting Lounge वर रेल्वे Vigilance पथकाच्या अचानक तपासणीत सडलेले चिकन, अंडी, Momos, Noodles आणि इतर खाद्यपदार्थ अस्वच्छ अवस्थेत आढळल्याचे समोर आले आहे. स्थानक परिसरात स्वयंपाक करण्यासंबंधीच्या निर्बंधांनंतरही वापरात असलेले दोन Electric Griddle, Sandwich Griller, Induction Cooktop, Oven आणि Deep Fryer जप्त करण्यात आले. आवश्यक कागदपत्रे नसलेला एक विक्रेताही आढळल्याने त्याला RPF कडे सुपूर्द करण्यात आले. पुढील तपासणीत या अनियमिततांसाठी जबाबदारी निश्चित होण्याची शक्यता आहे.