मुंबई, १९ मे — महाराष्ट्र सरकार राज्यातील पर्यटन क्षेत्राला मोठी चालना देण्यासाठी इतिहासातील सर्वात मोठ्या पर्यटन विस्तार मोहिमेची तयारी करत आहे. सुमारे ₹२,५०० कोटींच्या गुंतवणुकीतून राज्यभर १०० Tourism Sub-Circuits विकसित करण्याची योजना आखण्यात आली असून, यामुळे महाराष्ट्रातील पर्यटन पायाभूत सुविधांमध्ये मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे.
या पर्यटन सर्किट्समध्ये :
- धार्मिक पर्यटन
- वारसा आणि ऐतिहासिक स्थळे
- किनारी पर्यटन
- वन्यजीव आणि eco-tourism
- किल्ले पर्यटन
- साहसी पर्यटन
- सांस्कृतिक आणि ग्रामीण पर्यटन
यांसारख्या विविध क्षेत्रांवर विशेष भर दिला जाणार आहे.
राज्य सरकारची योजना केवळ स्वतंत्र पर्यटनस्थळे विकसित करण्यापुरती मर्यादित नसून, संपूर्ण प्रदेशाला जोडणारे integrated tourism clusters तयार करण्याची आहे. यामध्ये :
- चांगले महामार्ग
- last-mile connectivity
- हॉटेल्स आणि निवास व्यवस्था
- स्वच्छता सुविधा
- डिजिटल infrastructure
- पार्किंग आणि tourist amenities
- नदीकिनारा विकास
- ऐतिहासिक वास्तूंचे संवर्धन
यांसारख्या कामांचा समावेश असेल.
या प्रकल्पांतर्गत मुंबईतील गेट वे ऑफ इंडिया आणि मरीन ड्राइव पासून अजंता-एलोरा लेणी, महाबळेश्वर, लोणावळा, शिर्डी, कोकण किनारपट्टी आणि पश्चिम घाट पर्यंत अनेक महत्त्वाच्या पर्यटन स्थळांचा विकास करण्यात येणार आहे.
विशेष म्हणजे, महाराष्ट्रात ५ UNESCO World Heritage Sites असल्याने राज्याला सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक पर्यटनासाठी मोठी क्षमता असल्याचे मानले जाते. सरकारचा उद्देश देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांना आकर्षित करून राज्याची पर्यटन अर्थव्यवस्था अधिक मजबूत करणे हा आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, या पर्यटन प्रकल्पामुळे :
- हॉटेल आणि hospitality उद्योग
- स्थानिक खाद्य व्यवसाय
- वाहतूक सेवा
- tour operators
- adventure activities
- ग्रामीण homestays
- हस्तकला आणि स्थानिक उत्पादने
यांना मोठी चालना मिळू शकते.
विशेषतः औद्योगिक विकास कमी असलेल्या ग्रामीण आणि निमशहरी जिल्ह्यांसाठी पर्यटन हा मोठा आर्थिक आधार बनू शकतो. रोजगारनिर्मिती, स्थानिक व्यवसायवाढ आणि पायाभूत सुविधा विकासासाठी ही योजना महत्त्वाची मानली जात आहे.
एकूणच, महाराष्ट्राची ही ₹२,५०० कोटींची पर्यटन योजना राज्याच्या पर्यटन क्षेत्रासाठी गेमचेंजर ठरू शकते. राज्यातील ऐतिहासिक, नैसर्गिक आणि सांस्कृतिक संपत्तीला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळवून देण्याच्या दिशेने हे मोठे पाऊल मानले जात आहे.