वडोदरा / नवी दिल्ली, ११ जून : भारताच्या संरक्षण आणि एरोस्पेस उत्पादन क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा गाठत देशात निर्मित पहिल्या C-295 लष्करी वाहतूक विमानाने (Military Transport Aircraft) यशस्वी पहिले उड्डाण पूर्ण केले आहे. गुजरातमधील वडोदरा येथील TATA Advanced Systems आणि Airbus च्या Final Assembly Line (FAL) मधून तयार करण्यात आलेल्या या विमानाने यशस्वी चाचणी उड्डाण करून भारताच्या संरक्षण उत्पादन क्षमतेला नवी उंची प्राप्त करून दिली आहे.
🚀🇮🇳 ऐतिहासिक क्षण !
✈️ भारतात निर्मित पहिल्या C-295 विमानाचे यशस्वी उड्डाण
🏭 टाटा-एअरबसच्या वडोदरा प्रकल्पात निर्मिती
🛡️ भारतीय वायुसेनेसाठी मोठे बळ
📦 एकूण ५६ विमानांपैकी ४० भारतात बनणार🌐 https://t.co/pDQUUyB80w#C295 #MadeInIndia #IndianAirForce pic.twitter.com/IiSouVVZY5
— Kalyan Vaibhav News (@KalyanVaibhav10) June 11, 2026
हे उड्डाण केवळ एका विमानाची चाचणी नसून, भारतातील खासगी क्षेत्रातून निर्मित पहिले लष्करी विमान आकाशात झेपावल्याचा ऐतिहासिक क्षण मानला जात आहे. संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल करणाऱ्या भारतासाठी हा मोठा टप्पा असून ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमाला यामुळे मोठे बळ मिळाले आहे.
भारतीय वायुसेनेसाठी एकूण ५६ C-295 विमानांच्या खरेदीचा करार करण्यात आला असून त्यापैकी १६ विमाने थेट स्पेनमधून पुरविण्यात येत आहेत, तर उर्वरित ४० विमाने भारतात तयार केली जाणार आहेत. यशस्वी उड्डाण करणारे हे विमान भारतात तयार होणाऱ्या त्या ४० विमानांपैकी पहिले विमान आहे.
या प्रकल्पामुळे भारतात केवळ विमानांची निर्मिती होत नाही, तर संपूर्ण एरोस्पेस उत्पादन साखळी विकसित होत आहे. शेकडो भारतीय पुरवठादार, सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (MSMEs), अभियांत्रिकी कंपन्या आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील उद्योग या कार्यक्रमाशी जोडले गेले आहेत. त्यामुळे देशात उच्च तंत्रज्ञान उत्पादन, कौशल्य विकास, रोजगारनिर्मिती आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणाला चालना मिळत आहे.
विशेष म्हणजे, भारताने अनेक दशकांपर्यंत लष्करी विमाने परदेशातून आयात केली किंवा परवाना करारांतर्गत मर्यादित प्रमाणात त्यांचे उत्पादन केले. मात्र आता भारतीय खासगी उद्योग समूहाच्या उत्पादन रेषेतून संपूर्ण लष्करी विमान तयार होऊन चाचणी उड्डाण करत आहे, ही भारतीय संरक्षण उद्योगातील मोठी संरचनात्मक झेप मानली जात आहे.
C-295 हे विमान भारतीय वायुसेनेच्या जुन्या Avro-748 वाहतूक विमानांच्या ताफ्याची जागा घेणार आहे. सैनिक आणि मालवाहतूक, वैद्यकीय स्थलांतरण (Medical Evacuation), विशेष मोहिमा तसेच दुर्गम आणि अपूर्ण धावपट्ट्यांवरून उड्डाण करण्याची क्षमता या विमानात आहे. त्यामुळे भारतीय वायुसेनेच्या सामरिक वाहतूक क्षमतेत लक्षणीय वाढ होणार आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, C-295 हे पूर्णपणे स्वदेशी डिझाइनचे विमान नसले तरी त्याची भारतातील निर्मिती भविष्यातील स्वदेशी विमान प्रकल्पांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा अनुभव देणार आहे. प्रत्येक भारतात तयार होणाऱ्या C-295 सोबत भारतीय अभियंते, तंत्रज्ञ, उत्पादन उद्योग आणि पुरवठादार अधिक सक्षम होत जाणार आहेत. भविष्यातील लष्करी विमान, वाहतूक विमान आणि प्रगत एरोस्पेस कार्यक्रमांसाठी ही पायाभरणी मानली जात आहे.
दरम्यान, यशस्वी चाचणी उड्डाणानंतर आवश्यक प्रमाणन प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर भारतात तयार झालेले पहिले C-295 विमान याच वर्षात भारतीय वायुसेनेकडे सुपूर्द होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.