कल्याण / डोंबिवली — झपाट्याने वाढणारी लोकसंख्या, वेगाने होत असलेले शहरीकरण आणि नव्या गृहनिर्माण प्रकल्पांमुळे कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका (KDMC) क्षेत्रातील पाणीपुरवठ्यावरील ताण दिवसेंदिवस वाढत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, विद्यमान जलस्रोत आणि वितरण व्यवस्था यामध्ये मोठी सुधारणा झाली नाही तर येत्या काही वर्षांत पाणीटंचाईचे संकट अधिक गंभीर स्वरूप धारण करू शकते.
कल्याण-डोंबिवली शहराची लोकसंख्या सातत्याने वाढत असून, नव्या गृहसंकुलांमुळे आणि स्थलांतरामुळे पाण्याची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. मात्र उपलब्ध जलस्रोतांच्या तुलनेत मागणीचा वेग अधिक असल्याने भविष्यात पाणीपुरवठा व्यवस्थेवर अतिरिक्त दबाव निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
विशेषतः कल्याण, डोंबिवली, टिटवाळा, मानपाडा, २७ गाव परिसर आणि नव्याने विकसित होणाऱ्या भागांमध्ये लोकसंख्या वाढीचा दर अधिक आहे. यामुळे पिण्याचे पाणी, सांडपाणी व्यवस्थापन आणि जलवितरण यांसारख्या मूलभूत सेवांसमोर मोठी आव्हाने उभी राहत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, भविष्यातील पाणीटंचाई टाळण्यासाठी :
- नवीन जलस्रोत विकसित करणे
- धरणांमधून अतिरिक्त पाणी उपलब्ध करणे
- जलवाहिन्यांचे आधुनिकीकरण
- गळती नियंत्रण
- पर्जन्यजल संधारण (Rainwater Harvesting)
- सांडपाण्याचे पुनर्वापर प्रकल्प
यांसारख्या उपाययोजना वेगाने राबविण्याची गरज आहे.
दरम्यान, हवामान बदलामुळे पावसाच्या पॅटर्नमध्ये होत असलेले बदल आणि वाढती उष्णता यांचाही जलसाठ्यांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे केवळ नवीन पाणीपुरवठा योजना नव्हे तर दीर्घकालीन जलव्यवस्थापन धोरणाची आवश्यकता असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
एकूणच, वाढती लोकसंख्या, वेगवान शहरीकरण आणि वाढती पाण्याची मागणी यामुळे कल्याण-डोंबिवलीतील पाणीस्थिती भविष्यात अधिक गंभीर होण्याची शक्यता असून, यासाठी आतापासूनच नियोजनबद्ध उपाययोजना करणे आवश्यक असल्याचे जाणकारांचे मत आहे.