ठाणे, २७ ऑक्टोबर : संभाव्य पाणीटंचाईचा धोका लक्षात घेऊन ठाणे महानगरपालिकेने शहरातील अनेक भागांत दर बुधवारी २४ तास पाणीपुरवठा बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाची पहिली अंमलबजावणी बुधवार, २८ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ९ वाजल्यापासून गुरुवार, २९ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ९ वाजेपर्यंत होणार आहे. या कालावधीत घोडबंदर रोड, लोकमान्य नगर, वर्तक नगर, साकेत, ऋतुपार्क, गांधीनगर, श्रीनगर, समतानगर आणि सिद्धेश्वर यांसह अनेक भागांत पाणीपुरवठा बंद राहणार आहे. मुंब्रा आणि कळव्याच्या काही भागांनाही या निर्णयाचा फटका बसणार आहे.
राज्य सरकारने उपलब्ध जलसाठ्याचे नियोजनबद्ध व्यवस्थापन करण्याचे निर्देश दिल्यानंतर महापालिकेने पाणीपुरवठ्यात १० टक्के कपात करण्याचे नियोजन केले आहे. महापालिकेची स्वतःची पाणीपुरवठा योजना आणि STEM Water Distribution and Infrastructure Company मार्फत होणाऱ्या पुरवठ्यावर या उपाययोजनेचा परिणाम होणार आहे. संभाव्य एल निनो प्रभावामुळे दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन पिण्याच्या पाण्याचा साठा सुरक्षित ठेवण्यावर प्रशासनाने भर दिला आहे.
२८ ऑक्टोबरपासून पाणीकपातीची सुरुवात
महापालिकेच्या नियोजनानुसार, दर बुधवारी सकाळी ९ वाजता पाणीपुरवठा बंद करून गुरुवारी सकाळी ९ वाजता तो पुन्हा सुरू करण्याचे वेळापत्रक आहे. पहिला टप्पा २८ आणि २९ ऑक्टोबरदरम्यान राबवला जाणार आहे. या नियोजनात पाणीपुरवठा यंत्रणेमध्ये १८ तासांचा शटडाऊन घेऊन एकूण १० टक्के पाणीकपातीचे उद्दिष्ट साध्य करण्याची व्यवस्था असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
हा निर्णय केवळ एकदाच लागू होणार नसून, दर आठवड्याला बुधवारी पाणीपुरवठा बंद ठेवण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे नागरिकांना आपल्या घरातील पाणीसाठा, दैनंदिन वापर आणि इतर आवश्यक कामांचे नियोजन या वेळापत्रकानुसार करावे लागणार आहे.
ठाण्यातील कोणत्या भागांना बसणार फटका?
या पाणीकपातीचा परिणाम ठाणे शहरातील अनेक निवासी आणि व्यावसायिक परिसरांवर होणार आहे. घोडबंदर रोड, लोकमान्य नगर, वर्तक नगर, साकेत आणि ऋतुपार्क या भागांसह खालील परिसरांमध्ये पाणीपुरवठा बंद राहणार आहे.
-
घोडबंदर रोड, लोकमान्य नगर आणि वर्तक नगर परिसरातील नागरिकांना २४ तासांच्या पाणीबंदीचा सामना करावा लागणार आहे.
-
साकेत, ऋतुपार्क, जेल परिसर आणि गांधीनगर येथेही पाणीपुरवठा बंद राहणार आहे.
-
रुस्तमजी, सिद्धांचल, इंदिरानगर आणि रुपादेवी परिसरातील रहिवाशांनाही पाण्याचे नियोजन करावे लागणार आहे.
-
श्रीनगर, समतानगर आणि सिद्धेश्वर परिसरातील पाणीपुरवठ्यावर परिणाम होणार आहे.
-
ईटर्निटी आणि जॉन्सन परिसरातही पाणीबंदी लागू राहणार आहे.
-
मुंब्रा आणि कळव्याच्या काही भागांमध्ये पाणीपुरवठा बंद राहणार आहे.
या भागांतील नागरिकांनी पाणीपुरवठा बंद होण्यापूर्वी आवश्यक साठा करून ठेवावा. प्रत्यक्ष पाणीपुरवठा पूर्ववत होण्याच्या वेळेत स्थानिक परिस्थितीनुसार बदल होऊ शकतो, त्यामुळे महापालिकेच्या सूचनांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
पाणीकपातीमागे संभाव्य टंचाईची चिंता
राज्य सरकारने संभाव्य एल निनो प्रभाव आणि दुष्काळसदृश परिस्थितीचा धोका लक्षात घेऊन उपलब्ध जलसाठ्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या नियोजनानुसार, ३१ ऑगस्ट २०२७ पर्यंत जलसाठ्याचे व्यवस्थापन करताना पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देण्यावर भर देण्यात आला आहे.
हवामानातील बदलांमुळे भविष्यात पाण्याची उपलब्धता कमी होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन स्थानिक स्वराज्य संस्थांना आगाऊ नियोजन करण्यास सांगण्यात आले आहे. ठाणे महापालिकेनेही त्यानुसार पाणीपुरवठ्यात कपात करून उपलब्ध पाण्याचे व्यवस्थापन करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
मात्र, एल निनोमुळे ठाण्यात निश्चितपणे दुष्काळ पडणार आहे, असा निष्कर्ष या निर्णयावरून काढता येत नाही. ही उपाययोजना संभाव्य टंचाईचा धोका कमी करण्यासाठी आणि उपलब्ध जलसाठा अधिक काळ टिकवण्यासाठी करण्यात आली आहे.
ठाण्यातील वाढती पाण्याची मागणी आणि उपलब्ध पुरवठा
ठाणे शहरातील लोकसंख्या आणि निवासी वसाहतींचा विस्तार वाढत असल्याने पाण्याची मागणीही वाढत आहे. घोडबंदर रोडसारख्या वेगाने विकसित होत असलेल्या भागांमध्ये नियमित आणि पुरेशा दाबाने पाणीपुरवठा करणे महापालिकेसाठी महत्त्वाचे आव्हान ठरत आहे.
उपलब्ध माहितीनुसार, ठाणे शहराला महापालिकेच्या स्वतःच्या योजनेतून, महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाकडून (MIDC), STEM कंपनीकडून आणि मुंबई महापालिकेकडून पाणी मिळते. वाढत्या मागणीच्या तुलनेत उपलब्ध पुरवठा अपुरा ठरत असल्याने पाण्याचे वितरण आणि साठवण यांचे नियोजन अधिक महत्त्वाचे झाले आहे.
पाणीकपातीमुळे उपलब्ध जलसाठा व्यवस्थापित करण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, नागरिकांना नियमित पुरवठा मिळण्यासाठी गळती रोखणे, अनधिकृत जोडण्यांवर नियंत्रण ठेवणे, वितरणातील त्रुटी दूर करणे आणि पर्यायी पाणीस्रोतांचा योग्य वापर करणेही आवश्यक आहे.
नागरिकांनी पाण्याचे नियोजन कसे करावे?
महापालिकेने पाणीकपातीच्या कालावधीत आवश्यक पाणीसाठा करून ठेवण्याचे आणि पाण्याचा अपव्यय टाळण्याचे आवाहन केले आहे. घरगुती वापरासाठी पिण्याचे पाणी, स्वयंपाक, स्वच्छता आणि इतर अत्यावश्यक गरजा लक्षात घेऊन पाण्याचे नियोजन करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
नागरिकांनी पुढील बाबींची काळजी घ्यावी:
-
बुधवार सकाळी ९ वाजण्यापूर्वी आवश्यक घरगुती वापरासाठी पुरेसा पाणीसाठा करून ठेवावा.
-
पिण्याचे पाणी स्वच्छ आणि झाकण असलेल्या भांड्यांमध्ये साठवावे.
-
पाणीकपातीच्या काळात वाहन धुणे, फरशी धुणे आणि इतर टाळता येण्याजोग्या कामांसाठी पाण्याचा वापर कमी करावा.
-
गृहनिर्माण संस्थांनी पाण्याच्या टाक्यांची स्थिती तपासून रहिवाशांना वेळापत्रकाची माहिती द्यावी.
-
पाणीपुरवठा पूर्ववत होण्याबाबत महापालिकेच्या अधिकृत सूचनांकडे लक्ष द्यावे.
पाण्याची बचत ही केवळ पाणीकपातीच्या दिवशीच नव्हे, तर नियमितपणे करण्याची गरज आहे. उपलब्ध पाण्याचा योग्य वापर केल्यास संभाव्य टंचाईच्या काळात नागरिकांना आणि प्रशासनाला मदत होऊ शकते.
पुढील काळात पाणीपुरवठ्याचे नियोजन महत्त्वाचे
ठाण्यात दर बुधवारी २४ तास पाणीपुरवठा बंद ठेवण्याचा निर्णय शहरातील उपलब्ध जलसाठ्याचे नियोजन करण्याच्या व्यापक प्रयत्नांचा भाग आहे. मात्र, या उपाययोजनेमुळे नागरिकांना होणारी गैरसोय कमी करण्यासाठी प्रशासनाने वेळापत्रकाबाबत स्पष्ट माहिती देणे आणि वितरण व्यवस्थेतील तक्रारींवर तातडीने कार्यवाही करणे आवश्यक आहे.
पाणीकपातीचे वेळापत्रक किती काळ कायम राहणार, त्यात बदल होणार का आणि उपलब्ध जलसाठ्याच्या स्थितीनुसार पुढील निर्णय कसे घेतले जाणार, याकडे नागरिकांचे लक्ष राहणार आहे.
थोडक्यात
-
ठाणे महापालिकेने संभाव्य पाणीटंचाईचा धोका लक्षात घेऊन १० टक्के पाणीकपातीची अंमलबजावणी सुरू केली आहे.
-
पहिली पाणीबंदी बुधवार, २८ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ९ वाजल्यापासून गुरुवार, २९ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ९ वाजेपर्यंत लागू राहणार आहे.
-
घोडबंदर रोड, लोकमान्य नगर, वर्तक नगर, साकेत, ऋतुपार्क, गांधीनगर, श्रीनगर आणि सिद्धेश्वरसह अनेक भागांतील पाणीपुरवठा बंद राहणार आहे.
-
मुंब्रा आणि कळव्याच्या काही भागांनाही या पाणीकपातीचा फटका बसणार आहे.
-
दर बुधवारी पाणीपुरवठा बंद ठेवण्याचे नियोजन असून, नागरिकांनी प्रत्येक आठवड्यात पाण्याचा आवश्यक साठा करून ठेवावा.
-
राज्य सरकारच्या निर्देशानुसार ३१ ऑगस्ट २०२७ पर्यंत उपलब्ध जलसाठ्याचे नियोजनबद्ध व्यवस्थापन करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
-
नागरिकांनी पाण्याचा काटकसरीने वापर करावा आणि पाणीपुरवठा पूर्ववत होण्याबाबत महापालिकेच्या अधिकृत सूचनांकडे लक्ष द्यावे.

