मनिला / पलावान, २५ मे — विज्ञानकथांमध्ये दिसणाऱ्या संकल्पना आता प्रत्यक्षात उतरत असल्याचे चित्र फिलिपिन्समध्ये पाहायला मिळत आहे. फिलिपिन्समधील पलावान प्रांतातील एका खासगी उष्णकटिबंधीय बेटावर जगातील पहिल्या AI-powered Micronation चा प्रयोग सुरू करण्यात आला आहे. “Sensay Island” नावाच्या या बेटावर मानवी सरकारऐवजी १७ AI-powered chatbots चे ‘मंत्रिमंडळ’ प्रशासन चालवणार असल्याची माहिती समोर आली आहे.
🤖 “AI सरकार” खरंच देश चालवू शकतं ?
फिलिपिन्समध्ये जगातील पहिल्या AI-Run Nation चा प्रयोग सुरू! 🌍
१७ AI Chatbots चे मंत्रिमंडळ, blockchain आधारित प्रशासन आणि डिजिटल नागरिकत्व — भविष्याची झलक? 👀
🌐 https://t.co/qRNupZY0ki#AI #Philippines #Blockchain #ArtificialIntelligence pic.twitter.com/rAUgj7y2Xa
— Kalyan Vaibhav News (@KalyanVaibhav10) May 25, 2026
हा प्रकल्प ब्रिटिश तंत्रज्ञान उद्योजक Dan Thomson आणि त्यांच्या AI कंपनी Sensay यांनी विकसित केला आहे. या AI मंत्रिमंडळातील chatbots हे Winston Churchill, Mahatma Gandhi, Nelson Mandela, Marcus Aurelius, Leonardo da Vinci आणि Eleanor Roosevelt यांसारख्या ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्वांच्या विचारसरणी आणि नेतृत्वशैलीवर आधारित तयार करण्यात आले आहेत.
या AI सरकारचा उद्देश पारंपरिक राजकारणातील भ्रष्टाचार, संथ निर्णयप्रक्रिया आणि पक्षीय राजकारणाला पर्याय निर्माण करणे असल्याचा दावा करण्यात येत आहे. प्रशासनातील सर्व व्यवहार blockchain आणि Web3 Technology वर आधारित असतील. यामध्ये:
- नागरिकांची डिजिटल ओळख
- आर्थिक व्यवहार
- policy voting
- डिजिटल audit system
यांसारख्या प्रक्रिया AI च्या मदतीने पार पाडल्या जाणार आहेत.
विशेष म्हणजे, या बेटासाठी “E-residency” संकल्पनाही विकसित करण्यात येत असून, जगभरातील लोक डिजिटल नागरिक म्हणून नोंदणी करू शकणार आहेत. नागरिकांना धोरणांवर सूचना देण्याची आणि मतदानात सहभागी होण्याची संधी दिली जाणार आहे.
मात्र, AI सरकार पूर्णपणे स्वायत्त नसणार आहे. AI च्या निर्णयांवर अंतिम नियंत्रण ठेवण्यासाठी “Human Override Assembly” नावाची मानवी समिती स्थापन करण्यात आली आहे. ही समिती AI मंत्रिमंडळाचे निर्णय रद्द किंवा बदलू शकणार आहे.
Dan Thomson यांच्या मते, भविष्यात जगातील सरकारेही अशाच AI-assisted governance systems चा विचार करू शकतात. मात्र त्यांनी AI च्या अनियंत्रित वापराबाबत सावधगिरीची गरज असल्याचेही मान्य केले आहे.
दरम्यान, या प्रकल्पावर टीकाही होत आहे. काही तज्ज्ञांच्या मते:
- AI कडे मानवी भावना आणि नैतिक समज नसते
- वास्तविक लोकशाही प्रक्रियेसाठी मानवी सहभाग आवश्यक असतो
- AI governance मुळे सत्ता केंद्रीकरणाचा धोका वाढू शकतो
अशा चिंता व्यक्त केल्या जात आहेत.
एकूणच, Sensay Island हा प्रकल्प AI आणि शासन व्यवस्थेच्या भविष्यासंदर्भात जगभरात मोठी चर्चा निर्माण करत असून, भविष्यात तंत्रज्ञान आणि राजकारण यांचे नाते किती बदलू शकते, याची झलक या प्रयोगातून पाहायला मिळत आहे.