कल्याण, २० ऑगस्ट : ठाणे जिल्ह्यातील अत्यंत वर्दळीच्या कल्याण–शिळफाटा मार्गाच्या सहापदरीकरणाला मोठी चालना मिळाली आहे. मार्गाच्या रुंदीकरणासाठी आवश्यक असलेल्या भूसंपादनाचा तब्बल ३५ वर्षांपासून प्रलंबित असलेला भरपाईचा प्रश्न आता मार्गी लागला आहे. महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (MSRDC) बाधित जमीनमालकांसाठी १३८.४५ कोटी रुपयांची भरपाई मंजूर केली असून, संबंधित जमीनमालकांना भरपाईची पत्रेही देण्यात आली आहेत. त्यामुळे रखडलेल्या सहापदरीकरण आणि काँक्रिटीकरणाच्या कामाला आता वेग मिळण्याची शक्यता आहे.
३५ वर्षांचा प्रश्न अखेर मार्गी
कल्याण–शिळफाटा रस्ता रुंदीकरणासाठी आवश्यक असलेल्या जमिनीच्या संपादनावरून अनेक वर्षांपासून वाद सुरू होता. बाधित शेतकरी आणि जमीनमालकांना भरपाई मिळण्याचा प्रश्न प्रलंबित असल्याने काही ठिकाणी रस्त्याच्या कामाला अडथळे निर्माण झाले होते.
आता १३८.४५ कोटी रुपयांची भरपाई मंजूर झाल्यामुळे या दीर्घकाळ प्रलंबित प्रश्नावर तोडगा निघाला आहे. उर्वरित बाधित जमीनमालकांना भरपाई वितरित करण्याची प्रक्रियाही पुढे जाण्याची अपेक्षा आहे.
सहापदरीकरणाला मिळणार गती
कल्याण–शिळफाटा मार्गाचे सहापदरीकरण आणि काँक्रिटीकरण महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाकडून करण्यात येत आहे. मात्र भूसंपादन आणि भरपाईचा प्रश्न सुटत नसल्याने प्रकल्पाच्या काही भागांतील काम रखडले होते.
आता हा अडथळा दूर झाल्याने उर्वरित कामाला गती देणे शक्य होणार आहे. प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर या महत्त्वाच्या मार्गावरील वाहतूक क्षमता वाढण्याची अपेक्षा आहे.
कल्याणपासून नवी मुंबईपर्यंत महत्त्वाचा दुवा
कल्याण–शिळफाटा मार्ग केवळ कल्याण–डोंबिवली परिसरापुरता मर्यादित नाही. हा मार्ग कल्याण, डोंबिवली, ठाणे आणि नवी मुंबई या महत्त्वाच्या शहरांना जोडणारा प्रमुख वाहतूक दुवा आहे.
याशिवाय अंबरनाथ आणि बदलापूर परिसरातील नागरिकही नवी मुंबई, ठाणे आणि मुंबईच्या दिशेने जाण्यासाठी या मार्गाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात. त्यामुळे या मार्गावरील वाहतूक कोंडीचा परिणाम दररोज हजारो प्रवाशांना सहन करावा लागतो.
काटई नाका, पलावा आणि शिळफाट्यावर वाहतूक कोंडी
काटई नाका, पलावा चौक आणि शिळफाटा परिसरात विशेषतः गर्दीच्या वेळेत मोठ्या प्रमाणावर वाहतूक कोंडी होते. वाहनांची संख्या वाढत असताना सध्याची रस्त्याची क्षमता अपुरी पडत असल्याचे चित्र आहे.
रस्त्याचे सहापदरीकरण पूर्ण झाल्यानंतर वाहतूक प्रवाह अधिक सुरळीत होण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे प्रवासाचा वेळ आणि वाहनांच्या इंधनाचा खर्च कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
जमीनमालकांना भरपाईची पत्रे
मंगळवारी झालेल्या कार्यक्रमात बाधित जमीनमालकांना भरपाईची पत्रे देण्यात आली. यावेळी कल्याणचे खासदार डॉ. श्रीकांत शिंदे यांच्या उपस्थितीत MSRDC चे व्यवस्थापकीय संचालक अनिलकुमार गायकवाड यांनी संबंधित जमीनमालकांना भरपाईची कागदपत्रे दिली.
कार्यक्रमाला MMRDA आयुक्त संजय मुखर्जी, जिल्हाधिकारी श्रीकृष्ण पांचाळ यांच्यासह इतर अधिकारी आणि बाधित जमीनमालक उपस्थित होते.
अंबरनाथ आणि बदलापूरकरांनाही फायदा
कल्याण–शिळफाटा मार्गाचा विस्तार झाल्यास केवळ कल्याण–डोंबिवलीतील नागरिकांनाच नव्हे, तर अंबरनाथ आणि बदलापूर परिसरातील प्रवाशांनाही मोठा फायदा होऊ शकतो.
नवी मुंबई किंवा ठाण्याच्या दिशेने दररोज प्रवास करणाऱ्या नागरिकांसाठी हा मार्ग महत्त्वाचा असल्याने रस्त्याची क्षमता वाढल्यास त्यांच्या दैनंदिन प्रवासातील वेळ आणि वाहतूक कोंडीचा त्रास कमी होण्याची शक्यता आहे.
वाढत्या नागरीकरणामुळे वाहतुकीचा ताण
कल्याण–डोंबिवली, पलावा, अंबरनाथ, बदलापूर आणि शिळफाटा परिसरात गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणावर नागरीकरण आणि गृहप्रकल्पांचा विस्तार झाला आहे.
त्यामुळे या भागातील रस्त्यांवर वाहनांची संख्या सातत्याने वाढत आहे. भविष्यातील वाहतूक लक्षात घेता कल्याण–शिळफाटा मार्गाचे रुंदीकरण महत्त्वाचे ठरणार आहे.
Metro मार्गिकांमुळे मार्गाचे महत्त्व आणखी वाढणार
कल्याण–शिळफाटा परिसराचे महत्त्व आगामी Metro Line 12 आणि प्रस्तावित Metro Line 12A मुळे आणखी वाढणार आहे.
Metro Line 12 ही कल्याणला तळोजाशी जोडणार आहे, तर Metro Line 12A चा संबंध कल्याण–शिळफाटा परिसराशी आहे. त्यामुळे भविष्यात रस्ता वाहतूक आणि सार्वजनिक वाहतूक यांचे योग्य नियोजन व समन्वय करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
केवळ रस्ता रुंदीकरण पुरेसे नाही
या मार्गावरील वाहतूक कोंडी कायमस्वरूपी कमी करण्यासाठी केवळ अतिरिक्त मार्गिका तयार करणे पुरेसे ठरणार नाही. चौकांचे नियोजन, वाहतूक नियंत्रण, सार्वजनिक वाहतूक, पादचारी सुविधा आणि भविष्यातील Metro मार्गिकांशी समन्वय यावरही भर देणे आवश्यक आहे.
विशेषतः काटई नाका, पलावा आणि शिळफाटा यांसारख्या गर्दीच्या ठिकाणी वाहतूक व्यवस्थापन प्रभावीपणे करणे महत्त्वाचे ठरेल.
प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर काय फायदा होणार?
सहापदरीकरण आणि काँक्रिटीकरण पूर्ण झाल्यानंतर:
- वाहतुकीची क्षमता वाढण्यास मदत होईल.
- कल्याण–डोंबिवली ते नवी मुंबई प्रवास अधिक सुरळीत होऊ शकतो.
- काटई नाका आणि शिळफाटा परिसरातील कोंडी कमी होण्याची शक्यता आहे.
- प्रवाशांचा प्रवासाचा वेळ कमी होऊ शकतो.
- वाहनांचा इंधन खर्च कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
- औद्योगिक आणि मालवाहतुकीला अधिक चांगला मार्ग उपलब्ध होऊ शकतो.
- आगामी Metro प्रकल्पांसोबत वाहतूक व्यवस्था विकसित करण्यास मदत होईल.
पुढील आव्हान काम वेगाने पूर्ण करण्याचे
भूसंपादन आणि भरपाईचा मोठा अडथळा दूर झाल्यानंतर आता प्रत्यक्ष बांधकाम वेगाने पूर्ण करण्याचे आव्हान प्रशासन आणि संबंधित यंत्रणांसमोर आहे.
हा मार्ग आधीपासूनच अत्यंत वर्दळीचा असल्याने बांधकाम सुरू असतानाही वाहतूक सुरळीत ठेवणे आवश्यक असेल. टप्प्याटप्प्याने काम करताना पर्यायी वाहतूक व्यवस्था आणि योग्य Traffic Management Plan राबवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
कल्याण–शिळफाटा मार्गाला मोठा दिलासा
३५ वर्षांपासून प्रलंबित असलेला भूसंपादनाचा प्रश्न आणि १३८.४५ कोटी रुपयांची भरपाई मंजूर होणे हा या प्रकल्पासाठी महत्त्वाचा टप्पा आहे.
आता बाधित जमीनमालकांना भरपाई देण्याची प्रक्रिया पुढे गेल्यानंतर सहापदरीकरण आणि काँक्रिटीकरणाचे काम वेगाने पूर्ण करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. या प्रकल्पाकडे कल्याण–डोंबिवलीसह ठाणे, अंबरनाथ, बदलापूर आणि नवी मुंबईतील लाखो प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.
थोडक्यात : कल्याण–शिळफाटा मार्गाच्या सहापदरीकरणातील तब्बल ३५ वर्षांपासून प्रलंबित असलेला भूसंपादनाचा प्रश्न आता मार्गी लागला असून १३८.४५ कोटी रुपयांची भरपाई मंजूर करण्यात आली आहे. भरपाईची पत्रे बाधित जमीनमालकांना देण्यात आल्याने सहापदरीकरण आणि काँक्रिटीकरणाच्या कामाला वेग मिळण्याची शक्यता आहे. हा मार्ग कल्याण–डोंबिवलीसह ठाणे, अंबरनाथ, बदलापूर आणि नवी मुंबईला जोडत असल्याने प्रकल्प पूर्ण झाल्यास या संपूर्ण परिसरातील वाहतूक व्यवस्थेला मोठा दिलासा मिळू शकतो.

