ठाणे मेट्रोचा गायमुख-कॅडबरी जंक्शन टप्पा डिसेंबरअखेर सुरू होण्याचे नियोजन; घोडबंदर रोडवरील कोंडी कमी होण्याची अपेक्षा !

ठाणे, २७ ऑक्टोबर : ठाणे शहरातील वाहतूककोंडी कमी करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असलेल्या मेट्रो मार्गिका ४ आणि ४ अ च्या पहिल्या टप्प्यातील गायमुख ते कॅडबरी जंक्शन मार्गिका डिसेंबर २०२६ अखेर प्रवासी सेवेत सुरू करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. महाराष्ट्राचे परिवहनमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी २६ ऑक्टोबर रोजी या टप्प्याच्या डिसेंबरमधील प्रारंभाची माहिती दिली. या मार्गावर सेवा सुरू झाल्यास घोडबंदर रोडवरील वाहनांची गर्दी कमी करण्यासाठी सार्वजनिक वाहतुकीचा आणखी एक पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो. मात्र, मेट्रो सुरू होण्याची अंतिम तारीख आणि प्रवाशांसाठीचे वेळापत्रक अधिकृतपणे जाहीर होणे अद्याप बाकी आहे.

गायमुख-कॅडबरी जंक्शन हा सुमारे १०.५ किलोमीटरचा टप्पा असून, तो घोडबंदर रोडलगतच्या भागांना जोडणार आहे. ठाण्यातील या मार्गिकेची प्रतीक्षा अनेक वर्षांपासून सुरू आहे. या टप्प्याचे काम, गाड्यांच्या चाचण्या आणि सुरक्षा प्रमाणपत्रांची प्रक्रिया पुढे गेल्याने प्रवासी सेवा सुरू करण्याच्या तयारीला गती मिळाली आहे. तथापि, चाचण्यांमध्ये प्रगती झाली म्हणजे नियमित प्रवासी सेवा सुरू झाली असे होत नाही; त्यासाठी आवश्यक अंतिम मंजुरी आणि अधिकृत घोषणा महत्त्वाची आहे.

सुमारे १०.५ किलोमीटरचा पहिला टप्पा

मेट्रो मार्गिका ४ आणि ४ अ या दोन मार्गिकांचा एकत्रित विस्तार सुमारे ३५.२० किलोमीटर असून, संपूर्ण प्रकल्पात ३२ उन्नत स्थानकांचे नियोजन आहे. मार्गिका ४ वडाळा ते कासारवडवलीदरम्यान, तर मार्गिका ४ अ कासारवडवली ते गायमुखदरम्यान जोडणी उपलब्ध करून देणार आहे.

पहिल्या टप्प्यात गायमुख ते कॅडबरी जंक्शनदरम्यान सुमारे १०.५ किलोमीटरच्या मार्गावर सेवा सुरू करण्याचे नियोजन आहे. या मार्गामुळे घोडबंदर रोडवरील कासारवडवली, विजय गार्डन आणि इतर परिसरांतील प्रवाशांना मेट्रोचा पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो.

मात्र, पहिल्या दिवशी नेमकी किती स्थानके प्रवाशांसाठी खुली असतील, प्रत्येक स्थानकावर सेवा कधी सुरू होईल आणि गाड्यांची वारंवारता किती असेल, याबाबत अंतिम अधिकृत तपशील जाहीर झालेला नाही. त्यामुळे संपूर्ण मार्गिकेवरील सर्व स्थानके एकाच वेळी सुरू होतील, असे गृहीत धरणे योग्य ठरणार नाही.

तांत्रिक चाचण्या आणि सुरक्षा मंजुरीची प्रक्रिया

मेट्रो गाड्या प्रवासी सेवेत आणण्यापूर्वी त्यांची सुरक्षितता, रुळांची स्थिती, सिग्नल यंत्रणा आणि इतर महत्त्वाच्या प्रणालींची तपासणी करावी लागते. या प्रकल्पातील गाड्या आणि तांत्रिक प्रणालींसाठी संशोधन अभिकल्प व मानक संघटनेकडून (RDSO) प्रमाणपत्र मिळाल्याचे वृत्त आहे. गाड्यांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक प्रमाणपत्रांची प्रक्रियाही पुढे गेली आहे.

याशिवाय, मेट्रो रेल्वे सुरक्षा आयुक्तांकडून (CMRS) आवश्यक तपासणी आणि अंतिम सुरक्षा मंजुरी मिळणे महत्त्वाचे आहे. गायमुख येथील गाड्यांच्या देखभाल सुविधेची तपासणी करण्यात आली होती; मात्र उपलब्ध वृत्तांनुसार अंतिम परवानगीची प्रक्रिया पूर्ण होणे आवश्यक होते.

त्यामुळे डिसेंबरअखेरचा कालावधी हा सध्या जाहीर करण्यात आलेला प्रारंभाचा लक्ष्यकाल आहे. आवश्यक सुरक्षा मंजुरी आणि इतर परिचालन प्रक्रिया वेळेत पूर्ण झाल्यानंतरच प्रवासी सेवा प्रत्यक्ष सुरू करता येईल.

घोडबंदर रोडवरील वाहतूककोंडी कमी होण्याची अपेक्षा

घोडबंदर रोड हा ठाणे शहरातील महत्त्वाचा वाहतूक मार्ग असून, या परिसरात निवासी वसाहती, व्यावसायिक आस्थापना आणि विविध नागरी सुविधा विकसित झाल्या आहेत. त्यामुळे खासगी वाहने, बसगाड्या आणि इतर वाहनांची वर्दळ मोठ्या प्रमाणावर असते.

गायमुख-कॅडबरी जंक्शन मेट्रो सुरू झाल्यास या मार्गावरील काही प्रवासी रस्ते वाहतुकीऐवजी मेट्रोचा वापर करू शकतील. परिणामी, रस्त्यांवरील वाहनांची संख्या कमी होण्यास आणि प्रवासाच्या वेळेत बचत होण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.

मात्र, वाहतूककोंडी किती प्रमाणात कमी होईल, हे मेट्रोची प्रत्यक्ष प्रवासी क्षमता, गाड्यांची वारंवारता, स्थानकांपर्यंत पोहोचण्याची सुविधा आणि बस व इतर वाहतूक सेवांशी असलेल्या समन्वयावर अवलंबून असेल. त्यामुळे मेट्रो सुरू झाल्यानंतर प्रवाशांचा प्रतिसाद आणि वाहतुकीतील प्रत्यक्ष बदल यांचे निरीक्षण महत्त्वाचे ठरेल.

संपूर्ण मेट्रो मार्गिका सुरू होण्यासाठी आणखी प्रतीक्षा

गायमुख–कॅडबरी जंक्शन टप्पा सुरू करण्याचे नियोजन असले, तरी वडाळा ते कासारवडवली आणि पुढे गायमुखपर्यंतची संपूर्ण मेट्रो व्यवस्था एकाच वेळी सुरू होणार नाही. उर्वरित मार्गावरील बांधकाम, स्थानकांची कामे, तांत्रिक तपासण्या आणि सुरक्षा मंजुरीचे टप्पे स्वतंत्रपणे पूर्ण करावे लागणार आहेत.

संपूर्ण मार्गिका कार्यान्वित झाल्यानंतर ठाणे आणि मुंबईमधील विविध भागांना जोडणाऱ्या सार्वजनिक वाहतुकीच्या जाळ्याला बळकटी मिळू शकते. मात्र, सध्या नागरिकांसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे गायमुख–कॅडबरी जंक्शनदरम्यान प्रवासी सेवा प्रत्यक्ष सुरू होणे.

त्यासाठी अंतिम सुरक्षा मंजुरी, अधिकृत उद्घाटनाची तारीख, स्थानकांची यादी, तिकीटदर आणि गाड्यांचे वेळापत्रक जाहीर होण्याकडे ठाणेकरांचे लक्ष असेल.

थोडक्यात

• ठाणे मेट्रो मार्गिका ४ आणि ४ अ चा गायमुख–कॅडबरी जंक्शन हा सुमारे १०.५ किलोमीटरचा पहिला टप्पा डिसेंबर २०२६ अखेर सुरू करण्याचे नियोजन आहे.

• परिवहनमंत्री प्रताप सरनाईक यांनी २६ ऑक्टोबर रोजी या टप्प्याच्या डिसेंबरमधील प्रारंभाची माहिती दिली.

• संपूर्ण मेट्रो मार्गिका ४ आणि ४ अ ची एकत्रित लांबी सुमारे ३५.२० किलोमीटर असून, त्यात ३२ स्थानकांचे नियोजन आहे.

• मेट्रो गाड्या आणि तांत्रिक प्रणालींच्या चाचण्या पुढे गेल्या आहेत; मात्र प्रवासी सेवा सुरू होण्यासाठी आवश्यक अंतिम सुरक्षा मंजुरी महत्त्वाची आहे.

• मेट्रो सुरू झाल्यास घोडबंदर रोडवरील प्रवाशांना सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय मिळू शकतो आणि रस्त्यांवरील वाहतुकीचा ताण कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

• प्रवासी सेवा सुरू होण्याची निश्चित तारीख, स्थानकांची अंतिम यादी, तिकीटदर आणि गाड्यांचे वेळापत्रक यांची अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नाही.